‹ กลับ
วิโมกขกถา
เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค · ข้อ 476 · ขุ.ป. ๓๑/๖๑๘๖ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๔๗๖] ชื่อว่าวิโมกข์ เพราะอรรถว่า ภิกษุน้อมใจไปในธรรมส่วนงาม เท่านั้น อย่างไร ฯ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ มีใจประกอบด้วยเมตตาแผ่ไปตลอดทิศหนึ่งอยู่ ทิศที่ ๒ ที่ ๓ ที่ ๔ ก็เหมือนกัน ตามนัยนี้ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง แผ่ไปตลอดโลก ทั่วสัตว์ทุกเหล่า ในที่ทุกสถาน ด้วยใจประกอบด้วยเมตตาอัน ไพบูลย์ ถึงความเป็นใหญ่ หาประมาณมิได้ ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียนอยู่ เพราะเป็นผู้เจริญเมตตา สัตว์ทั้งหลายไม่เป็นที่เกลียดชัง มีใจประกอบด้วย กรุณา ฯลฯ เพราะเป็นผู้เจริญกรุณา สัตว์ทั้งหลายไม่เป็นที่เกลียดชัง มีใจประกอบด้วยมุทิตา ฯลฯ เพราะเป็นผู้เจริญมุทิตา สัตว์ทั้งหลายไม่เป็น ที่เกลียดชัง มีใจประกอบด้วยอุเบกขา แผ่ไปตลอดทิศหนึ่งอยู่ ฯลฯ เพราะ เป็นผู้เจริญอุเบกขา สัตว์ทั้งหลายไม่เป็นที่เกลียดชัง ชื่อว่าวิโมกข์ เพราะอรรถว่า ภิกษุน้อมใจไปในธรรมส่วนงามเท่านั้น อย่างนี้ ฯ
เทียบรายประโยค (11 ประโยค)
ps1.5:18.1 #
กถํ สุภนฺเตว อธิมุตฺโต โหตีติ วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ subhanteva adhimutto hotīti—vimokkho?
อ้างอิงสยามรัฐ 31.360 · พุทธชยันตี 35.1.444
ps1.5:18.2 #
อิธ ภิกฺขุ เมตฺตาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อรูปํ ... ฯ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ เมตฺตาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อวเรน อพฺยาปชฺเฌน ๑- ผริตฺวา วิหรติ✎ ร่าง
Idha bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
ps1.5:18.3 #
เมตฺตาย ภาวิตตฺตา สตฺตา อปฺปฏิกูลา โหนฺติ✎ ร่าง
Mettāya bhāvitattā sattā appaṭikūlā honti.
ps1.5:18.4 #
กรุณาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
ps1.5:18.5 #
กรุณาย ภาวิตตฺตา สตฺตา อปฺปฏิกูลา โหนฺติ✎ ร่าง
karuṇāya bhāvitattā sattā appaṭikūlā honti.
ps1.5:18.6 #
มุทิตาสหคเตน เจตสา ฯเปฯ✎ ร่าง
Muditāsahagatena cetasā …pe…
ps1.5:18.7 #
มุทิตาย ภาวิตตฺตา สตฺตา อปฺปฏิกูลา โหนฺติ✎ ร่าง
muditāya bhāvitattā sattā appaṭikūlā honti.
ps1.5:18.8 #
อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati …pe…
ps1.5:18.9 #
อุเปกฺขาย ภาวิตตฺตา สตฺตา อปฺปฏิกูลา โหนฺติ✎ ร่าง
upekkhāya bhāvitattā sattā appaṭikūlā honti.
ps1.5:18.10 #
เอวํ สุภนฺเตว อธิมุตฺโต โหตีติ✎ ร่าง
Evaṁ “subhaṁ” teva adhimutto hotīti—
ps1.5:18.11 #
วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
vimokkho.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน