เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 543

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๔๓] เมื่อภิกษุมนสิการรูปโดยความเป็นสภาพไม่เที่ยง ฯลฯ เมื่อ ภิกษุมนสิการรูปโดยความเป็นทุกข์ เมื่อภิกษุมนสิการรูปโดยความเป็นอนัตตา เมื่อภิกษุมนสิการเวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จักษุ ฯลฯ ชราและมรณะ โดยความเป็นสภาพไม่เที่ยง โดยความเป็นทุกข์ โดยความเป็นอนัตตา โอภาส ญาณ ปีติ ปัสสัทธิ สุข อธิโมกข์ ปัคคาหะ อุปัฏฐานะ อุเบกขา นิกันติ ย่อมเกิดขึ้น ภิกษุนึกถึงความพอใจว่า ความพอใจเป็นธรรม เพราะนึกถึงความ พอใจนั้น จึงมีความฟุ้งซ่านเป็นอุทธัจจะ ภิกษุมีใจอันอุทธัจจะนั้นกั้นไว้ ย่อม ไม่ทราบชัดตามความเป็นจริง ซึ่งชราและมรณะอันปรากฏโดยความเป็นอนัตตา โดยความเป็นสภาพไม่เที่ยง โดยความเป็นทุกข์ เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า มีใจที่นึกถึงความพอใจอันเป็นธรรมถูกอุทธัจจะกั้นไว้ สมัยนั้น จิตที่ตั้งมั่นสงบ อยู่ภายใน เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ตั้งมั่นอยู่ มรรคย่อมเกิดแก่ภิกษุนั้น มรรคย่อม เกิดอย่างไร ฯลฯ มรรคย่อมเกิดอย่างนี้ ฯลฯ ย่อมละสังโยชน์ อนุสัยย่อม สิ้นไป อย่างนี้ ใจที่นึกถึงความพอใจอันเป็นธรรมถูกอุทธัจจะกั้นไว้อย่างนี้ ฯ จิตย่อมกวัดแกว่งหวั่นไหวเพราะโอภาส ญาณ ปีติ ปัสสัทธิ สุข อธิโมกข์ ปัคคาหะ อุปัฏฐานะ ความวางเฉยจาก ความนึกถึงอุเบกขา และนิกันติ ภิกษุนั้นกำหนดฐานะ ๑๐ ประการนี้ ด้วยปัญญาแล้ว ย่อมเป็นผู้ฉลาดในความ นึกถึงโอภาสเป็นต้นอันเป็นธรรมฟุ้งซ่าน และย่อมไม่ถึง ความหลงใหล จิตกวัดแกว่ง เศร้าหมอง และเคลื่อนจาก จิตภาวนา จิตกวัดแกว่ง เศร้าหมอง ภาวนาย่อมเสื่อมไป จิตบริสุทธิ์ ไม่เศร้าหมอง ภาวนาย่อมไม่เสื่อม จิตไม่ ฟุ้งซ่าน ไม่เศร้าหมอง และไม่เคลื่อนจากจิตภาวนาด้วย ฐานะ ๔ ประการนี้ ภิกษุย่อมทราบชัดซึ่งความที่จิตกวัด แกว่งฟุ้งซ่าน ถูกโอภาสเป็นต้นกั้นไว้ ด้วยฐานะ ๑๐ ประการ ฉะนี้แล ฯ นิทานในกถาบริบูรณ์

เทียบรายประโยค (50 ประโยค)

ps2.1:39.1 #

รูปํ อนิจฺจโต มนสิกโรโต ฯเปฯ✎ ร่าง

Rūpaṁ aniccato manasikaroto …pe…

อ้างอิงสยามรัฐ 31.448 · ฉัฏฐสังคายนา 79.282 · พุทธชยันตี 35.2.20

ps2.1:39.2 #

รูปํ ทุกฺขโต มนสิกโรโต✎ ร่าง

rūpaṁ dukkhato manasikaroto …

ps2.1:39.3 #

รูปํ อนตฺตโต มนสิกโรโต✎ ร่าง

rūpaṁ anattato manasikaroto …

ps2.1:39.4 #

เวทนํ✎ ร่าง

vedanaṁ …pe…

ps2.1:39.5 #

สญฺญํ✎ ร่าง

saññaṁ …

ps2.1:39.6 #

สงฺขาเร✎ ร่าง

saṅkhāre …

ps2.1:39.7 #

วิญฺญาณํ✎ ร่าง

viññāṇaṁ …

ps2.1:39.8 #

จกฺขุํ ฯเปฯ✎ ร่าง

cakkhuṁ …pe…

ps2.1:39.9 #

ชรามรณํ อนิจฺจโต มนสิกโรโต✎ ร่าง

jarāmaraṇaṁ aniccato manasikaroto …pe…

ps2.1:39.10 #

ชรามรณํ ทุกฺขโต มนสิกโรโต ชรามรณํ อนตฺตโต มนสิกโรโต โอภาโส อุปฺปชฺชติ ญาณํ อุปฺปชฺชติ ปีติ อุปฺปชฺชติ ปสฺสทฺธิ อุปฺปชฺชติ สุขํ อุปฺปชฺชติ อธิโมกฺโข อุปฺปชฺชติ ปคฺคาโห อุปฺปชฺชติ อุปฏฺฐานํ อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขา อุปฺปชฺชติ นิกฺกนฺติ อุปฺปชฺชติ นิกฺกนฺติ ธมฺโมติ นิกฺกนฺตึ อาวชฺชติ✎ ร่าง

jarāmaraṇaṁ dukkhato manasikaroto, jarāmaraṇaṁ anattato manasikaroto obhāso uppajjati …pe… ñāṇaṁ uppajjati, pīti uppajjati, passaddhi uppajjati, sukhaṁ uppajjati, adhimokkho uppajjati, paggaho uppajjati, upaṭṭhānaṁ uppajjati, upekkhā uppajjati, nikanti uppajjati, “nikanti dhammo”ti nikantiṁ āvajjati.

ps2.1:39.11 #

ตโต วิกฺเขโป อุทฺธจฺจนฺ✎ ร่าง

Tato vikkhepo uddhaccaṁ.

ps2.1:39.12 #

เตน อุทฺธจฺเจน วิคฺคหิตมานโส✎ ร่าง

Tena uddhaccena viggahitamānaso.

ps2.1:39.13 #

ชรามรณํ อนตฺตโต อุปฏฺฐานํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง

Jarāmaraṇaṁ anattato upaṭṭhānaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti.

ps2.1:39.14 #

ชรามรณํ อนิจฺจโต อุปฏฺฐานํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ชรามรณํ ทุกฺขโต อุปฏฺฐานํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง

Jarāmaraṇaṁ aniccato upaṭṭhānaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, jarāmaraṇaṁ dukkhato upaṭṭhānaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti.

ps2.1:39.15 #

เตน วุจฺจติ✎ ร่าง

Tena vuccati—

ps2.1:39.16 #

ธมฺมุทฺธจฺจาวิคฺคหิตมานสํ โหติ✎ ร่าง

“dhammuddhaccaviggahitamānaso hoti.

ps2.1:39.17 #

โส สมโย ยนฺตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตญฺเญว อนิจฺจโต สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ✎ ร่าง

So samayo, yaṁ taṁ cittaṁ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.

ps2.1:39.18 #

ตสฺส มคฺโค สญฺชายตีติ✎ ร่าง

Tassa maggo sañjāyatī”ti.

ps2.1:39.19 #

กถํ มคฺโค สญฺชายติ ฯเปฯ✎ ร่าง

Kathaṁ maggo sañjāyati …pe…

ps2.1:39.20 #

เอวํ มคฺโค สญฺชายติ ฯเปฯ✎ ร่าง

evaṁ maggo sañjāyati.

ps2.1:39.21 #

เอวํ สญฺโญชนานิ ปหียนฺติ อนุสยา พฺยนฺตีโหนฺติ✎ ร่าง

Evaṁ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.

ps2.1:39.22 #

เอวํ ธมฺมุทฺธจฺจาวิคฺคหิตมานสํ โหติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ dhammuddhaccaviggahitaṁ mānasaṁ hoti.

ps2.1:40.1 #

โอภาเส เจว ญาเณ จ✎ ร่าง

Obhāse ceva ñāṇe ca,

ps2.1:40.2 #

ปีติยา จ วิกมฺปติ✎ ร่าง

pītiyā ca vikampati;

ps2.1:40.3 #

ปสฺสทฺธิยา สุเข เจว✎ ร่าง

Passaddhiyā sukhe ceva,

ps2.1:40.4 #

เยหิ จิตฺตํ ปเวธติ✎ ร่าง

yehi cittaṁ pavedhati.

ps2.1:41.1 #

อธิโมกฺเข จ ปคฺคาเห✎ ร่าง

Adhimokkhe ca paggāhe,

ps2.1:41.2 #

อุปฏฺฐาเน จ วิกมฺปติ✎ ร่าง

upaṭṭhāne ca kampati;

ps2.1:41.3 #

อุเปกฺขาวชฺชนา เจว✎ ร่าง

Upekkhāvajjanāya ceva,

ps2.1:41.4 #

อุเปกฺขาย จ นิกนฺติยา✎ ร่าง

upekkhāya ca nikantiyā.

ps2.1:42.1 #

อิมานิ ทส ฐานานิ✎ ร่าง

Imāni dasa ṭhānāni,

ps2.1:42.2 #

ปญฺญายสฺส ปริจฺจิตา✎ ร่าง

paññā yassa pariccitā;

ps2.1:42.3 #

ธมฺมุทฺธจฺจกุสโล โหติ✎ ร่าง

Dhammuddhaccakusalo hoti,

ps2.1:42.4 #

น จ สมฺโมหคจฺฉติ✎ ร่าง

na ca sammoha gacchati.

ps2.1:43.1 #

วิกมฺปติ ๓- เจว กิลิสฺสติ จ✎ ร่าง

Vikkhipati ceva kilissati ca,

อ้างอิงPTS 2.103

ps2.1:43.2 #

จวติ จิตฺตภาวนา✎ ร่าง

Cavati cittabhāvanā;

ps2.1:43.3 #

วิกมฺปติ ๓- กิลิสฺสติ✎ ร่าง

Vikkhipati na kilissati,

ps2.1:43.4 #

ภาวนา ปริหายติ✎ ร่าง

Bhāvanā parihāyati.

ps2.1:44.1 #

วิสุชฺฌติ น กิลิสฺสติ✎ ร่าง

Vikkhipati na kilissati,

ps2.1:44.2 #

ภาวนา น ปริหายติ✎ ร่าง

Bhāvanā na parihāyati;

ps2.1:44.3 #

น จ วิกฺขิปฺปเต ๔- จิตฺตํ น กิลิสฺสติ✎ ร่าง

Na ca vikkhipate cittaṁ na kilissati,

ps2.1:44.4 #

น จวติ จิตฺตภาวนา✎ ร่าง

Na cavati cittabhāvanā.

ps2.1:45.1 #

อิเมหิ จตูหิ ฐาเนหิ จิตฺตสฺส ๖- สงฺเขปํ วิกฺเขปํ✎ ร่าง

Imehi catūhi ṭhānehi cittassa saṅkhepavikkhepaviggahitaṁ dasa ṭhāne sampajānātīti.

ps2.1:45.2 #

—

Yuganaddhakathā niṭṭhitā.

ps2.2:5.1 #

—

Kathaṁ maggo tathaṭṭhena saccaṁ?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.284

ps2.2:5.2 #

—

Cattāro maggassa maggaṭṭhā tathā avitathā anaññathā.

ps2.2:0.1 #

—

Paṭisambhidāmagga

ps2.2:0.2 #

—

2 Yuganaddhavagga

ps2.2:0.3 #

—

2.2. Saccakathā

ps2.2:1.1 #

—

Purimanidānaṁ.

อ้างอิงPTS 2.104 · สยามรัฐ 31.449 · ฉัฏฐสังคายนา 79.283

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน