‹ กลับ
โพชฌงคกถา
เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค · ข้อ 569 · ขุ.ป. ๓๑/๘๑๕๔ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๕๖๙] ณ ที่นั้นแล ท่านพระสารีบุตรเรียกภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรท่าน ผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านั้นรับคำท่านพระสารีบุตรแล้ว ท่านพระสารีบุตรได้ กล่าวว่า ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ ๗ ประการเป็นไฉน คือสติสัมโพชฌงค์ ฯลฯ อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้แล ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เรานั้นหวังจะอยู่ในเวลาเช้า ด้วยโพชฌงค์ใดๆ ในโพชฌงค์ ๗ ประการนี้ เราก็อยู่ในเวลาเช้าด้วยโพชฌงค์ นั้นๆ หวังจะอยู่ในเวลาเที่ยง ฯลฯ เวลาเย็นด้วยโพชฌงค์ใดๆ เราก็อยู่ใน เวลาเย็นด้วยโพชฌงค์นั้นๆ ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ถ้าสติสัมโพชฌงค์ของเรา มีอยู่ดังนี้ สติสัมโพชฌงค์ของเราก็ชื่อว่าหาประมาณมิได้ ชื่อว่าเราปรารภแล้ว ด้วยดี เมื่อเรากำลังเที่ยวไป ย่อมรู้ชัดซึ่งสติสัมโพชฌงค์ที่ดำรงอยู่ว่า ดำรงอยู่ ถ้าแม้สติสัมโพชฌงค์ของเราเคลื่อนไป เราย่อมรู้ว่า สติสัมโพชฌงค์ของเราเคลื่อน ไปเพราะปัจจัยนี้ ฯลฯ ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ถ้าอุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเรา มีอยู่ดังนี้ อุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเราก็ชื่อว่าหาประมาณมิได้ ชื่อว่าเราปรารภ แล้วด้วยดี เมื่อเรากำลังเที่ยวไปย่อมรู้ซึ่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์ที่ดำรงอยู่ว่า ดำรงอยู่ ถ้าแม้อุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเราเคลื่อนไป เราย่อมรู้ว่า อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ของเราเคลื่อนไปเพราะปัจจัยนี้ ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เปรียบเหมือนตู้เก็บผ้า ของพระราชา หรือของราชมหาอำมาตย์ เต็มด้วยผ้าสีต่างๆ พระราชาหรือ ราชมหาอำมาตย์นั้น ประสงค์จะใช้ผ้าคู่ใดในเวลาเช้า ก็ใช้ผ้าคู่นั้นนั่นแล ประสงค์ จะใช้ผ้าคู่ใดในเวลาเที่ยง ในเวลาเย็น ก็ใช้ผ้าคู่นั้นนั่นแล ฉันใด ดูกรท่านผู้มี อายุทั้งหลาย เราก็ฉันนั้นเหมือนกันแล หวังจะอยู่ในเวลาเช้าด้วยโพชฌงค์ใดๆ ในโพชฌงค์ ๗ ประการนี้ ... ถ้าแม้อุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเราเคลื่อนไป เราก็รู้ว่า อุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเราเคลื่อนไปเพราะปัจจัยนี้ ฯ
เทียบรายประโยค (33 ประโยค)
ps2.3:39.2 #
ตตฺร โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi—
ps2.3:39.3 #
อาวุโสติ ๒- ฯ✎ ร่าง
“āvuso bhikkhavo”ti.
ps2.3:39.4 #
อาวุโสติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสุํ ฯ✎ ร่าง
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.
ps2.3:39.5 #
อายสฺมา สารีปุตฺโต เอตทโวจ✎ ร่าง
Āyasmā sāriputto etadavoca—
ps2.3:40.1 #
สตฺติเม อาวุโส @เชิงอรรถ: ๑ ตตุตฺตรฏฺเฐนาติปิ ปาโฐ ฯ ๒ ม. อาวุโส ภิกฺขโวติ ฯ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
“Sattime, āvuso, bojjhaṅgā.
อ้างอิงPTS 2.126 · สยามรัฐ 31.477
ps2.3:40.2 #
กตเม สตฺต✎ ร่าง
Katame satta?
ps2.3:40.3 #
สติสมฺโพชฺฌงฺโค ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค ฯเปฯ✎ ร่าง
Satisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo …pe…
ps2.3:40.4 #
อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค✎ ร่าง
upekkhāsambojjhaṅgo—
ps2.3:40.5 #
อิเม โข อาวุโส สตฺต โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
ime kho, āvuso, satta bojjhaṅgā.
ps2.3:40.6 #
อิเมสํ สฺวาหํ ๑- อาวุโส สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ เยน เยน โพชฺฌงฺเคน อากงฺขามิ ปุพฺพณฺหสมยํ วิหริตุํ เตน เตน โพชฺฌงฺเคน ปุพฺพณฺหสมยํ วิหรามิ✎ ร่าง
Imesaṁ khvāhaṁ, āvuso, sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi pubbaṇhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena pubbaṇhasamayaṁ viharāmi.
ps2.3:40.7 #
เยน เยน โพชฺฌงฺเคน อากงฺขามิ มชฺฌนฺติกสมยํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi majjhanhikasamayaṁ …pe…
ps2.3:40.8 #
สายณฺหสมยํ วิหริตุํ เตน เตน โพชฺฌงฺเคน สายณฺหสมยํ วิหรามิ✎ ร่าง
sāyanhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena sāyanhasamayaṁ viharāmi.
ps2.3:40.9 #
สติสมฺโพชฺฌงฺโค อิติ เจ เม อาวุโส โหติ อปฺปมาโณติ เม โหติ สุสมารทฺโธติ เม โหติ✎ ร่าง
Satisambojjhaṅgo iti ce me, ‘āvuso, hoti, appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.
ps2.3:40.10 #
ติฏฺฐนฺตํ จรํ ๒- ติฏฺฐตีติ ปชานามิ✎ ร่าง
Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.
ps2.3:40.11 #
สเจปิ เม จวติ อิทปฺปจฺจยา เม จวตีติ ปชานามิ✎ ร่าง
Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi.
ps2.3:40.12 #
ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค ฯเปฯ✎ ร่าง
Dhammavicayasambojjhaṅgo …pe…
ps2.3:40.13 #
อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค อิติ เจ เม อาวุโส โหติ อปฺปมาโณติ เม โหติ สุสมารทฺโธติ เม โหติ✎ ร่าง
upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me, āvuso, hoti, ‘appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.
ps2.3:40.14 #
ติฏฺฐนฺตํ จรํ ติฏฺฐตีติ ปชานามิ✎ ร่าง
Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.
ps2.3:40.15 #
สเจปิ เม จวติ อิทปฺปจฺจยา เม จวตีติ ปชานามิ✎ ร่าง
Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi.
ps2.3:41.1 #
เสยฺยถาปิ อาวุโส รญฺโญ วา ราชมหามตฺตสฺส วา นานารตฺตานํ ทุสฺสานํ ทุสฺสกรณฺฑโก ปูโร อสฺส✎ ร่าง
Seyyathāpi, āvuso, rañño vā rājamahāmattassa vā nānārattānaṁ dussānaṁ dussakaraṇḍako pūro assa.
อ้างอิงสยามรัฐ 31.478 · ฉัฏฐสังคายนา 79.301 · พุทธชยันตี 35.2.58
ps2.3:41.2 #
โส ยญฺญเทว ทุสฺสยุคํ อากงฺเขยฺย ปุพฺพณฺหสมเย ปารุปิตุํ ตนฺตเทว ทุสฺสยุคํ ปุพฺพณฺหสมยํ ปารุเปยฺย✎ ร่าง
So yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya pubbaṇhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ pubbaṇhasamayaṁ pārupeyya.
ps2.3:41.3 #
ยญฺญเทว ทุสฺสยุคํ อากงฺเขยฺย มชฺฌนฺติกสมยํ✎ ร่าง
Yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya majjhanhikasamayaṁ …pe…
ps2.3:41.4 #
สายณฺหสมยํ ปารุปิตุํ ตนฺตเทว ทุสฺสยุคํ สายณฺหสมยํ ปารุเปยฺย✎ ร่าง
sāyanhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ sāyanhasamayaṁ pārupeyya.
ps2.3:41.5 #
เอวเมว โข อหํ อาวุโส อิเมสํ ๓- สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ เยน เยน โพชฺฌงฺเคน อากงฺขามิ ปุพฺพณฺหสมยํ วิหริตุํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ขฺวาหํ ฯ ๒ ม. จ นํ ฯ ยุ. วจนํ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๓ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ เตน เตน โพชฺฌงฺเคน ปุพฺพณฺหสมยํ วิหรามิ✎ ร่าง
Evameva khvāhaṁ, āvuso, imesaṁ sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi pubbaṇhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena pubbaṇhasamayaṁ viharāmi.
ps2.3:41.6 #
เยน เยน โพชฺฌงฺเคน อากงฺขามิ มชฺฌนฺติกสมยํ✎ ร่าง
Yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi majjhanhikasamayaṁ …pe…
ps2.3:41.7 #
สายณฺหสมยํ วิหริตุํ เตน เตน โพชฺฌงฺเคน สายณฺหสมยํ วิหรามิ✎ ร่าง
sāyanhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena sāyanhasamayaṁ viharāmi.
ps2.3:41.8 #
สติสมฺโพชฺฌงฺโค อิติ เจ เม อาวุโส โหติ อปฺปมาโณติ เม โหติ สุสมารทฺโธติ เม โหติ✎ ร่าง
Satisambojjhaṅgo iti ce me, āvuso, hoti, ‘appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.
ps2.3:41.9 #
ติฏฺฐนฺตํ จรํ ติฏฺฐตีติ ปชานามิ✎ ร่าง
Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.
ps2.3:41.10 #
สเจปิ เม จวติ อิทปฺปจฺจยา เม จวตีติ ปชานามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi …pe…
ps2.3:41.11 #
อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค อิติ เจ เม อาวุโส โหติ อปฺปมาโณติ เม โหติ สุสมารทฺโธติ เม โหติ✎ ร่าง
upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me, āvuso, hoti, ‘appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.
ps2.3:41.12 #
ติฏฺฐนฺตํ จรํ ติฏฺฐตีติ ปชานามิ✎ ร่าง
Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.
ps2.3:41.13 #
สเจปิ เม จวติ อิทปฺปจฺจยา เม จวตีติ ปชานามิ ฯ✎ ร่าง
Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi”.
ps2.3:42.0 #
2.3.2. Suttantaniddesa
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน