เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 572

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๗๒] โพชฌงค์ในข้อว่า ถ้าอุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเรามีอยู่ดังนี้นั้น มีอยู่อย่างไร นิโรธปรากฏอยู่เพียงใด โพชฌงค์ในข้อว่า ถ้าอุเบกขาสัมโพชฌงค์ ของเรามีอยู่ดังนี้นั้น ก็มีเพียงนั้น เปรียบเหมือนดวงประทีปที่ตามด้วยน้ำมัน กำลังสว่างอยู่ ... ฯ โพชฌงค์ในข้อว่า อุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเราก็ชื่อว่าหาประมาณมิได้ นั้น มีอยู่อย่างไร ... ฯ โพชฌงค์ในข้อว่า อุเบกขาสัมโพชฌงค์ชื่อว่าเราปรารภแล้วด้วยดีนั้น มีอยู่อย่างไร ... ฯ เมื่อเราเที่ยวไป ย่อมรู้ชัดซึ่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์ที่ดำรงอยู่ว่า ดำรงอยู่ ถ้าแม้เคลื่อนไป เราก็รู้ชัดว่า อุเบกขาสัมโพชฌงค์ของเราเคลื่อนไปเพราะปัจจัยนี้ อย่างไร อุเบกขาสัมโพชฌงค์ย่อมดำรงอยู่ด้วยอาการเท่าไร ย่อมเคลื่อนไปด้วย อาการเท่าไร อุเบกขาสัมโพชฌงค์ย่อมดำรงอยู่ด้วยอาการ ๘ ย่อมเคลื่อนไปด้วย อาการ ๘ ฯ

ps2.3:48.1 #

กถํ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค อิติ เจ เม โหตีติ โพชฺฌงฺโค ฯ ยาวตา นิโรธูปฏฺฐาติ ตาวตา อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค อิติ เจ เม โหตีติ โพชฺฌงฺโค เสยฺยถาปิ เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต ยาวตา อจฺฉิ ตาวตา วณฺโณ ยาวตา วณฺโณ ตาวตา อจฺฉิ เอวเมว✎ ร่าง

Kathaṁ upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me hotīti bojjhaṅgo?

ps2.3:48.2 #

ยาวตา นิโรธูปฏฺฐาติ ตาวตา อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค อิติ เจ เม ๑- โหตีติ โพชฺฌงฺโค ฯ✎ ร่าง

Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me hotīti bojjhaṅgo.

ps2.3:48.3 #

—

Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato yāvatā acci tāvatā vaṇṇo, yāvatā vaṇṇo tāvatā acci.

ps2.3:48.4 #

—

Evameva yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā upekkhāsambojjhaṅgo iti ce hotīti bojjhaṅgo.

ps2.3:49.1 #

กถํ อปฺปมาโณ อิติ เม ๒- โหตีติ โพชฺฌงฺโค ฯ✎ ร่าง

Kathaṁ appamāṇo iti ce hotīti bojjhaṅgo?

ps2.3:49.2 #

ปมาณวนฺตา กิเลสา สพฺเพว ปริยุฏฺฐานา เยว สงฺขารา โปโนพฺภวิกา อปฺปมาโณ นิโรโธ อสงฺขตฏฺเฐน✎ ร่าง

Pamāṇabaddhā kilesā, sabbe ca pariyuṭṭhānā, ye ca saṅkhārā ponobhavikā appamāṇo nirodho acalaṭṭhena asaṅkhataṭṭhena.

ps2.3:49.3 #

ยาวตา นิโรธูปฏฺฐาติ ตาวตา อปฺปมาโณ อิติ เม โหตีติ โพชฺฌงฺโค ฯ✎ ร่าง

Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā appamāṇo iti ce hotīti bojjhaṅgo.

ps2.3:50.1 #

กถํ สุสมารทฺโธ อิติ เม โหตีติ โพชฺฌงฺโค ฯ✎ ร่าง

Kathaṁ susamāraddho iti ce hotīti bojjhaṅgo?

อ้างอิงพุทธชยันตี 35.2.62

ps2.3:50.2 #

วิสมา กิเลสา สพฺเพว ปริยุฏฺฐานา เยว สงฺขารา โปโนพฺภวิกา สมธมฺโม นิโรโธ สนฺตฏฺเฐน ปณีตฏฺเฐน✎ ร่าง

Visamā kilesā, sabbe ca pariyuṭṭhānā, ye ca saṅkhārā ponobhavikā samadhammo nirodho santaṭṭhena paṇītaṭṭhena.

ps2.3:50.3 #

ยาวตา นิโรธูปฏฺฐาติ ตาวตา สุสมารทฺโธ อิติ เม โหตีติ โพชฺฌงฺโค ฯ✎ ร่าง

Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā susamāraddho iti ce hotīti bojjhaṅgo.

ps2.3:51.1 #

กถํ ติฏฺฐนฺตํ จรํ ติฏฺฐตีติ ปชานามิ สเจปิ จวติ อิทปฺปจฺจยา@เชิงอรรถ: ๑ ม. เมสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ม. เจ ฯ เอวมุปริปิ ฯ เม จวตีติ ปชานามิ✎ ร่าง

Kathaṁ “tiṭṭhantañca naṁ tiṭṭhatī”ti pajānāmi; sacepi cavati “idappaccayā me cavatī”ti pajānāmi?

อ้างอิงสยามรัฐ 31.481 · ฉัฏฐสังคายนา 79.303

ps2.3:51.2 #

กติหากาเรหิ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค ติฏฺฐติ✎ ร่าง

Katihākārehi upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati?

ps2.3:51.3 #

กติหากาเรหิ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค จวติ ฯ✎ ร่าง

Katihākārehi upekkhāsambojjhaṅgo cavati?

ps2.3:51.4 #

อฏฺฐหากาเรหิ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค ติฏฺฐติ✎ ร่าง

Aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati.

ps2.3:51.5 #

อฏฺฐหากาเรหิ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค จวติ ฯ✎ ร่าง

Aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo cavati.