เนื้อความทั้งข้อ
[๔๐] เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส ได้ใช้คนทำเรือนไม้โพธิของพระผู้
มีพระภาคผู้เป็นใหญ่กว่าสัตว์ผู้คงที พระนามว่าสิทธัตถะ เราเข้าถึง
สวรรค์ชั้นดุสิต อยู่ในเรือนแก้ว หนาว ร้อน หรือลม มิได้ถูกต้อง
ตัวเราเลย ในกัปที่ ๖๕ แต่กัปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ
วิสสุกรรมเทพบุตรได้เนรมิตนครชื่อกาสิกะ ยาว ๑๐ โยชน์ กว้าง
๘ โยชน์ให้เรา ในนครนั้นไม่มีไม้ เครือเถา และดินเลย
วิสสุกรรมเทพบุตรเนรมิตปราสาทชื่อมงคล ยาวโยชน์หนึ่ง กว้าง
ครึ่งโยชน์ ให้เรา เสาปราสาท ๘๔,๐๐๐ ต้น ล้วนเป็นทองคำ
พื้นสำเร็จด้วยแก้วมณี หลังคาเป็นเงิน เรือนสำเร็จด้วยทอง นี้
เราได้อยู่ครอบครองมาแล้ว นี้เป็นผลแห่งการให้เรือนเป็นทาน
เราได้เสวยผลทั้งปวงนั้น ในภพทั้งที่เป็นของเทวดาและมนุษย์
วันนี้เราบรรลุนิพพานอันเป็นบทสงบระงับ ไม่มีบทใดจะยิ่งกว่า
ในกัปที่สามหมื่น เราได้ให้ทำเรือนโพธิพฤกษ์ ด้วยกรรมนั้น
เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้ก็เป็นผลแห่งการให้เรือนเป็นทาน เราเผา
กิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระโพธิฆรการกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. วิเภทกิพีชิยเถราปทาน ๖. อัมพาฏกิยเถราปทาน
๒. โกลทายกเถราปทาน ๗. สีหาสนิกเถราปทาน
๓. เวลุวผลิยเถราปทาน ๘. ปาทปิฐิยเถราปทาน
๔. ภัลลาตกทายกเถราปทาน ๙. เวทิยการกเถราปทาน
๕. อุมมาปุปผิยเถราปทาน ๑๐. โพธิฆรการกเถราปทาน
—
10 Bodhigharadāyakattheraapadāna
สิทฺธตฺถสฺส ภควโต✎ ร่าง
“Siddhatthassa bhagavato,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.65
ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน✎ ร่าง
dvipadindassa tādino;
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน✎ ร่าง
Pasannacitto sumano,
โพธิฆรมการยึ ฯ✎ ร่าง
bodhigharamakārayiṁ.
ตุสฺสิตํ อุปปนฺโนมฺหิ✎ ร่าง
Tusitaṁ upapannomhi,
วสามิ รตเน ฆเร✎ ร่าง
vasāmi ratane ghare;
น เม สีตํ ว อุณฺหํ วา✎ ร่าง
Na me sītaṁ vā uṇhaṁ vā,
วาโต คตฺเต น สมฺผุเส ฯ✎ ร่าง
vāto gatte na samphuse.
ปญฺจสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป✎ ร่าง
Pañcasaṭṭhimhito kappe,
จกฺกวตฺติ อโหสหํ✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ;
กาสิกํ นาม นครํ✎ ร่าง
Kāsikaṁ nāma nagaraṁ,
วิสุกมฺเมน มาปิตํ ฯ✎ ร่าง
vissakammena māpitaṁ.
ทสโยชนอายามํ✎ ร่าง
Dasayojanaāyāmaṁ,
อฏฺฐโยชนวิตฺถตํ✎ ร่าง
aṭṭhayojanavitthataṁ;
น ตมฺหิ นคเร อตฺถิ✎ ร่าง
Na tamhi nagare atthi,
กฏฺฐํ วลฺลี จ มตฺติกา ฯ✎ ร่าง
kaṭṭhaṁ vallī ca mattikā.
ติริยํ โยชนํ อาสิ✎ ร่าง
Tiriyaṁ yojanaṁ āsi,
อฑฺฒโยชนวิตฺถตํ✎ ร่าง
addhayojanavitthataṁ;
มงฺคโล นาม ปาสาโท✎ ร่าง
Maṅgalo nāma pāsādo,
วิสุกมฺเมน มาปิโต ฯ✎ ร่าง
vissakammena māpito.
จูฬาสีติสหสฺสานิ✎ ร่าง
Cullāsītisahassāni,
ถมฺภา โสวณฺณิยา อหุ✎ ร่าง
thambhā soṇṇamayā ahuṁ;
มณิมยา จ นิยฺยูหา✎ ร่าง
Maṇimayā ca niyyūhā,
ฉทนํ รูปิยํ อหุ ฯ✎ ร่าง
chadanaṁ rūpiyaṁ ahu.
สพฺพโสณฺณมยํ ฆรํ✎ ร่าง
Sabbasoṇṇamayaṁ gharaṁ,
วิสุกมฺเมน มาปิตํ✎ ร่าง
vissakammena māpitaṁ;
อชฺฌาวุตฺถํ มยา เอตํ✎ ร่าง
Ajjhāvutthaṁ mayā etaṁ,
ฆรทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
gharadānassidaṁ phalaṁ.
เต สพฺเพ อนุโภตฺวาน✎ ร่าง
Te sabbe anubhotvāna,
เทวมานุสเก ภเว✎ ร่าง
devamānusake bhave;
อชฺช ปตฺโตมฺหิ นิพฺพานํ✎ ร่าง
Ajjhapattomhi nibbānaṁ,
สนฺติปทํ อนุตฺตรํ ฯ✎ ร่าง
santipadamanuttaraṁ.
ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Tiṁsakappasahassamhi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.66
โพธิฆรมการยึ✎ ร่าง
bodhigharamakārayiṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ฆรทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
gharadānassidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.31
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงPTS 2.402 · พุทธชยันตี 37.1.144
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โพธิฆรการโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
โพธิฆรการกตฺเถรสฺส อปทานํ สม✎ ร่าง
Bodhigharadāyakattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
ตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Vibhītakavaggo pañcacattālīsamo.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
วิเภทกิ โกลผลิ✎ ร่าง
Vibhītakī kolaphalī,
พิลฺลภลฺลาตกปฺปโท✎ ร่าง
billabhallātakappado;
อุมฺมา อมฺพาฏกิ เจว✎ ร่าง
Uttalambaṭakī ceva,
อาสนิ ปาทปีฐโก ฯ✎ ร่าง
āsanī pādapīṭhako.
เวทิกา โพธิฆริโก✎ ร่าง
Vediko bodhighariko,
คาถาโย คณิตาปิจ✎ ร่าง
gāthāyo gaṇitāpi ca;
เอกูนาสีติกา สพฺพา✎ ร่าง
Ekūnāsītikā sabbā,
อสฺมึ วคฺเค ปกิตฺติตา ฯ
วิ✎ ร่าง
asmiṁ vagge pakittitā.
เภทกิวคฺโค ปญฺจจตฺตาฬีโส ฯ
---------------------
ฉจตฺตาฬีโส✎ ร่าง
Therāpadāna
ชคติวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Jagatidāyakavagga
ชคติทายกตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
Jagatidāyakattheraapadāna
—
“Dhammadassissa munino,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.67 · ฉัฏฐสังคายนา 58.32