—
8 Pulinathūpiyattheraapadāna
หิมวนฺตสฺสวิทูเร✎ ร่าง
“Himavantassāvidūre,
ยมโก ๑- นาม ปพฺพโต✎ ร่าง
yamako nāma pabbato;
อสฺสโม สุกโต มยฺหํ✎ ร่าง
Assamo sukato mayhaṁ,
ปณฺณสาลา สุมาปิตา ฯ✎ ร่าง
paṇṇasālā sumāpitā.
นารโท นาม นาเมน✎ ร่าง
Nārado nāma nāmena,
ชฏิโล อุคฺคตาปโน✎ ร่าง
jaṭilo uggatāpano;
จตุทฺทสสหสฺสานิ✎ ร่าง
Catuddasasahassāni,
สิสฺสา ปริจรนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง
sissā paricaranti maṁ.
ปฏิสลฺลีนโก สนฺโต✎ ร่าง
Paṭisallīnako santo,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.230
เอวํ จินฺเตสหนฺตทา
มหา✎ ร่าง
evaṁ cintesahaṁ tadā;
ชนา ๒- มํ ปูเชนฺติ✎ ร่าง
‘Sabbo jano maṁ pūjeti,
นาหํ ปูเชมิ กิญฺจนํ ฯ✎ ร่าง
nāhaṁ pūjemi kiñcanaṁ.
น เม โอวาทโก อตฺถิ✎ ร่าง
Na me ovādako atthi,
วตฺตา โกจิ น วิชฺชติ✎ ร่าง
vattā koci na vijjati;
อนาจริยุปชฺฌาโย✎ ร่าง
Anācariyupajjhāyo,
วเน วาสํ อุเปมหํ ฯ✎ ร่าง
vane vāsaṁ upemahaṁ.
อุปาสมาโน ยมกํ✎ ร่าง
Upāsamāno yamahaṁ,
ครุจิตฺตํ อุปฏฺฐเห✎ ร่าง
garucittaṁ upaṭṭhahe;
โส เม อาจริโย นตฺถิ✎ ร่าง
So me ācariyo natthi,
วนวาโส นิรตฺถโก ฯ✎ ร่าง
vanavāso niratthako.
อายาคํ เม คเวสิยํ✎ ร่าง
Āyāgaṁ me gavesissaṁ,
ครุภาวนิยํ ตถา✎ ร่าง
garuṁ bhāvaniyaṁ tathā;
สาสสฺสโย ๕- วสิสฺสามิ✎ ร่าง
Sāvassayo vasissāmi,
น โกจิ ครหิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
na koci garahissati’.
อุตฺตานกูลา นทิกา✎ ร่าง
Uttānakūlā nadikā,
สุปติตฺถา มโนรมา✎ ร่าง
supatitthā manoramā;
สุสุทฺธปุฬินากิณฺณา✎ ร่าง
Saṁsuddhapulinākiṇṇā,
อวิทูเร มมสฺสมํ ฯ✎ ร่าง
avidūre mamassamaṁ.
นทึ อมริกํ นาม✎ ร่าง
Nadiṁ amarikaṁ nāma,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.133
อุปคนฺตฺวา ๑- อหนฺตทา✎ ร่าง
upagantvānahaṁ tadā;
สงฺกฑฺฒิตฺวาน ๒- ปุฬินํ✎ ร่าง
Saṁvaḍḍhayitvā pulinaṁ,
อกํ ปุฬินเจติยํ ฯ✎ ร่าง
akaṁ pulinacetiyaṁ.
เย เต อเหสุํ สมฺพุทฺธา✎ ร่าง
Ye te ahesuṁ sambuddhā,
อ้างอิงPTS 2.438
ภวนฺตกรณา มุนี✎ ร่าง
bhavantakaraṇā munī;
เตสํ เอตาทิโส ถูโป✎ ร่าง
Tesaṁ etādiso thūpo,
ตํ นิมิตฺตํ กโรมหํ ฯ✎ ร่าง
taṁ nimittaṁ karomahaṁ.
กริตฺวา ปุฬิเน ๓- ถูปํ✎ ร่าง
Karitvā pulinaṁ thūpaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.79
โสวณฺณํ มาปยึ อหํ✎ ร่าง
sovaṇṇaṁ māpayiṁ ahaṁ;
โสณฺณกึกณิปุปฺผานิ✎ ร่าง
Soṇṇakiṅkaṇipupphāni,
สหสฺเส ตีณิ ปูชยึ ฯ✎ ร่าง
sahasse tīṇi pūjayiṁ.
สายํ ปาตํ นมสฺสามิ ปีติ✎ ร่าง
Sāyaṁ pātaṁ namassāmi,
ชาโต ๔- กตญฺชลี✎ ร่าง
vedajāto katañjalī;
สมฺมุขา วิย สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Sammukhā viya sambuddhaṁ,
วนฺทึ ปุฬินเจติยํ ฯ✎ ร่าง
vandiṁ pulinacetiyaṁ.
ยทา กิเลสา ชายนฺติ✎ ร่าง
Yadā kilesā jāyanti,
วิตกฺกา เคหนิสฺสิตา✎ ร่าง
vitakkā gehanissitā;
สรามิ สุกตํ ถูปํ✎ ร่าง
Sarāmi sukataṁ thūpaṁ,
ปจฺจเวกฺขามิ ตาวเท ฯ✎ ร่าง
paccavekkhāmi tāvade.
อุปนิสฺสาย วิหรึ✎ ร่าง
Upanissāya viharaṁ,
สตฺถวาหํ วินายกํ✎ ร่าง
satthavāhaṁ vināyakaṁ;
กิเลเส สํวเรยฺยาสิ✎ ร่าง
Kilese saṁvaseyyāsi,
น ยุตฺตํ ตว มาริส ฯ✎ ร่าง
na yuttaṁ tava mārisa.
สห อาวชฺชิเต ถูเป✎ ร่าง
Saha āvajjite thūpe,
คารวํ โหติ เม ตทา✎ ร่าง
gāravaṁ hoti me tadā;
กุวิตกฺเก วิโนเทสึ✎ ร่าง
Kuvitakke vinodesiṁ,
นาโค ตุตฺตฏฺฏิโต ๗- ยถา ฯ✎ ร่าง
nāgo tuttaṭṭito yathā.
เอวํ วิหรมานํ มํ✎ ร่าง
Evaṁ viharamānaṁ maṁ,
มจฺจุราชาภิมทฺทถ✎ ร่าง
maccurājābhimaddatha;
ตตฺถ กาลํ กโต สนฺโต✎ ร่าง
Tattha kālaṅkato santo,
พฺรหฺมโลกํ อคจฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
brahmalokamagacchahaṁ.
ยาวตายุํ วสิตฺวาน✎ ร่าง
Yāvatāyuṁ vasitvāna,
ติทิเว ๘- อุปปชฺชหํ✎ ร่าง
tidive upapajjahaṁ;
อสีติกฺขตฺตุํ เทวินฺโท✎ ร่าง
Asītikkhattuṁ devindo,
เทวรชฺชมการยึ ฯ✎ ร่าง
devarajjamakārayiṁ.
สตานํ ตีณิขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Satānaṁ tīṇikkhattuñca,
จกฺกวตฺติ อโหสหํ✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ;
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง
Padesarajjaṁ vipulaṁ,
คณนาโต อสงฺขยํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อุปคนฺตวานหนฺตทา ฯ ๒ ม. ยุ. สํวฑฺฒยิตฺวา ฯ ๓ ม. ปุฬินํ ฯ@๔ ม. เวทชาโต ฯ ยุ. วิตฺติชาโต ฯ ๕ ม. วิหรํ ฯ ๖ ม. ยุ. สํวเสยฺยาสิ ฯ@๗ โป. ตุณฺณฏฺฏิโต ฯ ยุ. ตุตฺตทฺทิโต ฯ ๘ ยุ. ติทเส ฯ
|๘๘.๗๔| เต✎ ร่าง
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.
สํ กึกณิปุปฺผานํ✎ ร่าง
Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.134 · พุทธชยันตี 37.1.232
วิปากํ อนุโภมหํ
พ✎ ร่าง
vipākaṁ anubhomahaṁ;
าวีสติสหสฺสานิ✎ ร่าง
Dhātīsatasahassāni,
ปริวาเรนฺติ มํ ภเว ฯ✎ ร่าง
parivārenti maṁ bhave.
ถูปสฺส ปริจิณฺณตฺตา✎ ร่าง
Thūpassa pariciṇṇattā,
รโชชลฺลํ น ลิมฺปติ✎ ร่าง
rajojallaṁ na limpati;
คตฺเต เสทา น มุญฺจนฺติ✎ ร่าง
Gatte sedā na muccanti,
สปฺปภาโส ภวามหํ ฯ✎ ร่าง
suppabhāso bhavāmahaṁ.
อโห เม สุกโต ถูโป✎ ร่าง
Aho me sukato thūpo,
สุทิฏฺฐามริกา นที✎ ร่าง
sudiṭṭhā marikā nadī;
ถูปํ กตฺวาน ปุฬินํ✎ ร่าง
Thūpaṁ katvāna pulinaṁ,
ปตฺโตมฺหิ อจลํ ปทํ ฯ✎ ร่าง
pattomhi acalaṁ padaṁ.
กุสลํ กตฺตุกาเมน✎ ร่าง
Kusalaṁ kattukāmena,
ชนฺตุนา สารคาหินา✎ ร่าง
jantunā sāragāhinā;
นตฺถิ เขตฺตํ อเขตฺตํ วา✎ ร่าง
Natthi khettaṁ akhettaṁ vā,
ปฏิปตฺติว สารกา ๓- ฯ✎ ร่าง
paṭipattīva sādhakā.
ยถาปิ พลวา โปโส✎ ร่าง
Yathāpi balavā poso,
อณฺณวํ ตริตุสฺสโห✎ ร่าง
aṇṇavaṁ taritussahe;
ปริตฺตํ กฏฺฐมาทาย✎ ร่าง
Parittaṁ kaṭṭhamādāya,
ปกฺขนฺเทยฺย มหาสรํ ฯ✎ ร่าง
pakkhandeyya mahāsaraṁ.
อิมาหํ กิฏฺฐํ ๕- นิสฺสาย✎ ร่าง
Imāhaṁ kaṭṭhaṁ nissāya,
ตริสฺสามิ มโหทธึ✎ ร่าง
tarissāmi mahodadhiṁ;
อุสฺสาเหน วิริเยน✎ ร่าง
Ussāhena vīriyena,
ตเรยฺย อุทธึ นโร ฯ✎ ร่าง
tareyya udadhiṁ naro.
ตเถว เม กตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Tatheva me kataṁ kammaṁ,
อ้างอิงPTS 2.439 · ฉัฏฐสังคายนา 58.80
ปริตฺตํ โถกกญฺจ ๖- ยํ✎ ร่าง
parittaṁ thokakañca yaṁ;
ตํ ๗- กมฺมํ อุปนิสฺสาย✎ ร่าง
Taṁ kammaṁ upanissāya,
สํสารํ สมติกฺกมึ ฯ✎ ร่าง
saṁsāraṁ samatikkamiṁ.
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Pacchime bhave sampatte,
สุกฺกมูเลน โจทิโต✎ ร่าง
sukkamūlena codito;
สาวตฺถิยํ ปุเร ชาโต✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ pure jāto,
มหาสาเล สุอทฺธเก ฯ✎ ร่าง
mahāsāle suaḍḍhake.
สทฺธา มาตาปิตา มยฺหํ✎ ร่าง
Saddhā mātā pitā mayhaṁ,
พุทฺธสฺส สรณํ คตา✎ ร่าง
buddhassa saraṇaṁ gatā;
อุโภ ทิฏฺฐสุตา ๘- เอเต✎ ร่าง
Ubho diṭṭhapadā ete,
อนุวตฺตนฺติ สาสนํ ฯ✎ ร่าง
anuvattanti sāsanaṁ.
โพธิปปฺปฏิกํ คยฺห✎ ร่าง
Bodhipapaṭikaṁ gayha,
โสณฺณถูปํ อการยุํ✎ ร่าง
soṇṇathūpamakārayuṁ;
สายํ ปาตํ นมสฺสนฺติ✎ ร่าง
Sāyaṁ pātaṁ namassanti,
สกฺยปุตฺตสฺส สมฺมุขา ฯ✎ ร่าง
sakyaputtassa sammukhā.
อุโปสถมฺหิ ทิวเส✎ ร่าง
Uposathamhi divase,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.135
โสณฺณถูปํ วินีหรุํ✎ ร่าง
soṇṇathūpaṁ vinīharuṁ;
พุทฺธสฺส วณฺณํ กิตฺเตนฺตา✎ ร่าง
Buddhassa vaṇṇaṁ kittentā,
ติยามํ วีตินามยุํ ฯ✎ ร่าง
tiyāmaṁ vītināmayuṁ.
สมา ๑- ทิสฺวานหํ ถูปํ✎ ร่าง
Saha disvānahaṁ thūpaṁ,
สรึ ปุฬินเจติยํ✎ ร่าง
sariṁ pulinacetiyaṁ;
เอกาสเน นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Ekāsane nisīditvā,
อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ
พ✎ ร่าง
arahattamapāpuṇiṁ.
าวีสติมํ ภาณวารํ ฯ✎ ร่าง
Dvāvīsatimaṁ bhāṇavāraṁ.
คเวสมาโน ตํ ธีรํ✎ ร่าง
Gavesamāno taṁ vīraṁ,
ธมฺมเสนาปติทฺทสํ✎ ร่าง
dhammasenāpatiddasaṁ;
อคารา นิกฺขมิตฺวาน✎ ร่าง
Agārā nikkhamitvāna,
ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก ฯ✎ ร่าง
pabbajiṁ tassa santike.
ชาติยา สตฺตวสฺเสน✎ ร่าง
Jātiyā sattavassena,
อรหตฺตํ อปาปุณึ✎ ร่าง
arahattamapāpuṇiṁ;
อุปสมฺปาทยิ พุทฺโธ✎ ร่าง
Upasampādayī buddho,
คุณมญฺญาย จกฺขุมา ฯ✎ ร่าง
guṇamaññāya cakkhumā.
ทารเกเนว สนฺเตน✎ ร่าง
Dārakeneva santena,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.234
กิริยํ นิฏฺฐิตํ มยา✎ ร่าง
kiriyaṁ niṭṭhitaṁ mayā;
กตํ เม กรณียชฺช✎ ร่าง
Kataṁ me karaṇīyajja,
สกฺยปุตฺตสฺส สาสเน ฯ✎ ร่าง
sakyaputtassa sāsane.
สพฺพเวรภยาตีโต✎ ร่าง
Sabbaverabhayātīto,
สพฺพสงฺคาติโค อิสิ✎ ร่าง
sabbasaṅgātigo isi;
สาวโก เต มหาวีร✎ ร่าง
Sāvako te mahāvīra,
โสณฺณถูปสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
soṇṇathūpassidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปุฬินถูปิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā pulinathūpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
อ้างอิงสยามรัฐ 33.136
ปุฬินถูปิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
นวมํ นฬกุฏิกทายกตฺ✎ ร่าง
Pulinathūpiyattherassāpadānaṁ aṭṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna