เนื้อความทั้งข้อ
[๖๔๐] รูปเป็นอุปาทินนะที่เป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ
รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอุปาทินนะที่เป็นสัปปฏิฆะ.
รูปเป็นอุปาทินนะที่เป็นอัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ อากาสธาตุ
อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็น
อุปาทินนะที่เป็นอัปปฏิฆะ.
รูปเป็นอนุปาทินนะที่เป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
สัททายตนะ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ
โผฏฐัพพายตนะ ที่กรรมมิได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทินนะที่เป็นสัปปฏิฆะ.
รูปเป็นอนุปาทินนะที่เป็นอัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปชรตา รูปอนิจจตา
หรือแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร
ที่กรรมไม่ได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทินนะที่เป็นอัปปฏิฆะ.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนํ สปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sappaṭighaṁ?
จกฺขายตนํ ฯเปฯ
กายายตนํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ
คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ✎ ร่าง
Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—
อิทนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนํ สปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sappaṭighaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนํ อปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ appaṭighaṁ?
อิตฺถินฺทฺริยํ ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ
ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา อากาสธาตุ อาโปธาตุ
รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง
Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ
อุปาทินฺนํ อปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ appaṭighaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนํ สปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sappaṭighaṁ?
สทฺทายตนํ
ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ
คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ✎ ร่าง
Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—
อิทนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนํ
สปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sappaṭighaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนํ อปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ appaṭighaṁ?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.247 · ฉัฏฐสังคายนา 113.215
กายวิญฺญตฺติ
วจีวิญฺญตฺติ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา
รูปสฺส ชรตา รูปสฺส อนิจฺจตา ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น
กมฺมสฺส กตตฺตา อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส
สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง
Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนํ อปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ appaṭighaṁ.