เนื้อความทั้งข้อ
[๖๔๕] รูปเป็นอุปาทินนุปาทานิยะที่เป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ
รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอุปาทินนุปาทานิยะที่เป็น
สัปปฏิฆะ.
รูปเป็นอุปาทินนุปาทานิยะที่เป็นอัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ อากาสธาตุ
อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็น
อุปาทินนุปาทานิยะที่เป็นอัปปฏิฆะ.
รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่เป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
สัททายตนะ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ
โผฏฐัพพายตนะ ที่กรรมไม่ได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่เป็นสัปปฏิฆะ.
รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่เป็นอัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน?
กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปชรตา รูปอนิจจตา
หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร
ที่กรรมไม่ได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่เป็นอัปปฏิฆะ.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ สปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ?
อ้างอิงPTS 173 · พุทธชยันตี 41.366
จกฺขายตนํ
ฯเปฯ กายายตนํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ
คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ✎ ร่าง
Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—
อิทนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ
สปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ อปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ?
อิตฺถินฺทฺริยํ
ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา
อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง
Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ อปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ สปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ?
สทฺทายตนํ
ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ
รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ✎ ร่าง
Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—
อิทนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ สปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ อปฺปฏิฆํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.218
กายวิญฺญตฺติ
วจีวิญฺญตฺติ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส
ชรตา รูปสฺส อนิจฺจตา ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส กตตฺตา
อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง
Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ อปฺปฏิฆํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ.