เนื้อความทั้งข้อ
[๖๔๗] รูปเป็นอุปาทินนุปาทานิยะที่หยาบ นั้น เป็นไฉน?
จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ
รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอุปาทินนุปาทานิยะที่หยาบ.
รูปเป็นอุปาทินนุปาทานิยะที่ละเอียด นั้น เป็นไฉน?
อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ อากาสธาตุ
อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็น
อุปาทินนุปาทานิยะที่ละเอียด.
รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่หยาบ นั้น เป็นไฉน?
สัททายตนะ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ
โผฏฐัพพายตนะ ที่กรรมไม่ได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่หยาบ.
รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่ละเอียด นั้น เป็นไฉน?
กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปชรตา รูปอนิจจตา
หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร
ที่กรรมไม่ได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทินนุปาทานิยะที่ละเอียด.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ โอฬาริกํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ?
จกฺขายตนํ
ฯเปฯ กายายตนํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส
กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ✎ ร่าง
Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—
อิทนฺตํ
รูปํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ โอฬาริกํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ
สุขุมํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.252
อิตฺถินฺทฺริยํ ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ
อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส
อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง
Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ
อุปาทินฺนุปาทานิยํ สุขุมํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ
โอฬาริกํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.219
สทฺทายตนํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส
กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ✎ ร่าง
Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—
อิทนฺตํ รูปํ
อนุปาทินฺนุปาทานิยํ โอฬาริกํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ
สุขุมํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ?
กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา
รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส ชรตา รูปสฺส อนิจฺจตา ยํ วา
ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส กตตฺตา อากาสธาตุ อาโปธาตุ
รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง
Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ
อนุปาทินฺนุปาทานิยํ สุขุมํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ.