เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 680

เนื้อความทั้งข้อ

[๖๘๐] ธรรมทราม เป็นไฉน? อกุศลมูล ๓ คือ โลภะ โทสะ โมหะ กิเลสที่ตั้งอยู่ฐานเดียวกันกับ โลภะ โทสะ โมหะนั้น, เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์อันสัมปยุตด้วยโลภะ โทสะ โมหะนั้น, กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม อันมีโลภะ โทสะ โมหะ นั้นเป็นสมุฏฐาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมทราม. ธรรมปานกลาง เป็นไฉน? กุศลธรรมและอัพยากตธรรม ประเภทที่ยังมีอาสวะ ที่เป็นกามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร คือ รูปขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมปานกลาง. ธรรมประณีต เป็นไฉน? มรรคและผลของมรรคที่เป็นโลกุตตระ และอสังขตธาตุ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมประณีต.

ds2.3.1:48.1 #

กตเม ธมฺมา หีนา✎ ร่าง

Katame dhammā hīnā?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.234

ds2.3.1:48.2 #

ตีณิ อกุสลมูลานิ✎ ร่าง

Tīṇi akusalamūlāni—

ds2.3.1:48.3 #

โลโภ โทโส โมโห✎ ร่าง

lobho, doso, moho;

ds2.3.1:48.4 #

ตเทกฏฺฐา จ กิเลสา✎ ร่าง

tadekaṭṭhā ca kilesā;

ds2.3.1:48.5 #

ตํสมฺปยุตฺโต เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง

taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

ds2.3.1:48.6 #

ตํสมุฏฺฐานํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ มโนกมฺมํ✎ ร่าง

taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—

ds2.3.1:48.7 #

อิเม ธมฺมา หีนา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā hīnā.

ds2.3.1:49.1 #

กตเม ธมฺมา มชฺฌิมา✎ ร่าง

Katame dhammā majjhimā?

ds2.3.1:49.2 #

สาสวา กุสลาพฺยากตา ธมฺมา กามาวจรา รูปาวจรา อรูปาวจรา รูปกฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง

Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.1:49.3 #

อิเม ธมฺมา มชฺฌิมา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā majjhimā.

ds2.3.1:50.1 #

กตเม ธมฺมา ปณีตา✎ ร่าง

Katame dhammā paṇītā?

ds2.3.1:50.2 #

อปริยาปนฺนา มคฺคา จ มคฺคผลานิ จ อสงฺขตา จ ธาตุ✎ ร่าง

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.1:50.3 #

อิเม ธมฺมา ปณีตา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā paṇītā.

ds2.3.1:51.0 #

—

2.3.1.15. Micchattaniyatattika