เนื้อความทั้งข้อ
[๖๘๒] ธรรมมีมรรคเป็นอารมณ์ เป็นไฉน?
ธรรมคือจิตและเจตสิกเหล่าใด ปรารภอริยมรรคเกิดขึ้น สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรม
มีมรรคเป็นอารมณ์.
ธรรมมีเหตุคือมรรค เป็นไฉน?
เว้นองค์แห่งมรรคเสีย เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ อันสัมปยุตด้วยองค์แห่งมรรค
นั้น ของท่านผู้พรั่งพร้อมด้วยอริยมรรค สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมมีเหตุคือมรรค.
สัมมาทิฏฐิของท่านผู้พรั่งพร้อมด้วยอริยมรรค เป็นมรรคด้วย เป็นเหตุด้วย, เว้นสัมมา-
*ทิฏฐิเสีย เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ อันสัมปยุตด้วยสัมมาทิฏฐินั้น สภาวธรรมเหล่านี้
ชื่อว่า ธรรมมีเหตุคือมรรค.
อโลภะ อโทสะ อโมหะ ของท่านผู้พรั่งพร้อมด้วยอริยมรรค สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า
เหตุคือมรรค, เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์อันสัมปยุตด้วยอโลภะ อโทสะ อโมหะ นั้น
สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมมีเหตุคือมรรค.
ธรรมมีมรรคเป็นอธิบดี เป็นไฉน?
ธรรมคือจิตและเจตสิกเหล่าใด ทำอริยมรรคให้เป็นอธิบดีเกิดขึ้น สภาวธรรมเหล่านี้
ชื่อว่า ธรรมมีมรรคเป็นอธิบดี.
เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ ของท่านผู้พรั่งพร้อมด้วยอริยมรรคที่กำลังเจริญมรรค
มีวิมังสาเป็นอธิบดี อันสัมปยุตด้วยวิมังสานั้น เว้นวิมังสาเสีย สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรม
มีมรรคเป็นอธิบดี.
กตเม ธมฺมา มคฺคารมฺมณา✎ ร่าง
Katame dhammā maggārammaṇā?
อริยมคฺคํ อารพฺภ เย
อุปฺปชฺชนฺติ จิตฺตเจตสิกา ธมฺมา✎ ร่าง
Ariyamaggaṁ ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—
อิเม ธมฺมา มคฺคารมฺมณา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā maggārammaṇā.
กตเม ธมฺมา มคฺคเหตุกา✎ ร่าง
Katame dhammā maggahetukā?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.268 · ฉัฏฐสังคายนา 113.235 · พุทธชยันตี 41.396
อริยมคฺคสมงฺคิสฺส มคฺคงฺคานิ ฐเปตฺวา✎ ร่าง
Ariyamaggasamaṅgissa maggaṅgāni ṭhapetvā;
ตํสมฺปยุตฺโต เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง
taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—
อิเม ธมฺมา
มคฺคเหตุกา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā maggahetukā.
อริยมคฺคสมงฺคิสฺส สมฺมาทิฏฺฐิ มคฺโค เจว เหตุ
จ สมฺมาทิฏฺฐึ ฐเปตฺวา ตํสมฺปยุตฺโต เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ
วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง
Ariyamaggasamaṅgissa sammādiṭṭhi maggo ceva hetu ca, sammādiṭṭhiṁ ṭhapetvā, taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—
อิเม ธมฺมา มคฺคเหตุกา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā maggahetukā.
อริยมคฺคสมงฺคิสฺส
อโลโภ อโทโส อโมโห✎ ร่าง
Ariyamaggasamaṅgissa alobho, adoso, amoho—
อิเม ธมฺมา มคฺคเหตู✎ ร่าง
ime dhammā maggahetū.
ตํสมฺปยุตฺโต
เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง
Taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—
อิเม ธมฺมา มคฺคเหตุกา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā maggahetukā.
กตเม ธมฺมา มคฺคาธิปติโน✎ ร่าง
Katame dhammā maggādhipatino?
อริยมคฺคํ อธิปตึ กริตฺวา เย
อุปฺปชฺชนฺติ จิตฺตเจตสิกา ธมฺมา✎ ร่าง
Ariyamaggaṁ adhipatiṁ karitvā ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—
อิเม ธมฺมา มคฺคาธิปติโน ฯ✎ ร่าง
ime dhammā maggādhipatino.
อริยมคฺคสมงฺคิสฺส วีมํสาธิปเตยฺยํ มคฺคํ ภาวยนฺตสฺส วีมํสํ ฐเปตฺวา✎ ร่าง
Ariyamaggasamaṅgissa vīmaṁsādhipateyyaṁ maggaṁ bhāvayantassa vīmaṁsaṁ ṭhapetvā;
ตํสมฺปยุตฺโต เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง
taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—
อิเม ธมฺมา
มคฺคาธิปติโน ฯ✎ ร่าง
ime dhammā maggādhipatino.