เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 78

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๘] อาหาร ๓ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน? ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร วิญญาณาหาร ผัสสาหาร มีในสมัยนั้น เป็นไฉน? ความถูกต้อง อาการที่ถูกต้อง กิริยาที่ถูกต้อง ภาวะที่ถูกต้อง ในสมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่า ผัสสาหาร มีในสมัยนั้น. มโนสัญเจตนาหาร มีในสมัยนั้น เป็นไฉน? การคิด กิริยาที่คิด ความคิด สมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่า มโนสัญเจตนาหาร มีใน สมัยนั้น. วิญญาณาหาร มีในสมัยนั้น เป็นไฉน? จิต มโน มานัส หทัย ปัณฑร มโน มนายตนะ มนินทรีย์ วิญญาณ วิญญาณขันธ์ มโนวิญญาณธาตุที่สมกัน ในสมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่า วิญญาณาหาร มีในสมัยนั้น. สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า อาหาร ๓ มีในสมัยนั้น.

ds2.1.1:83.1 #

กตเม ตสฺมึ สมเย ตโย อาหารา โหนฺติ✎ ร่าง

Katame tasmiṁ samaye tayo āhārā honti?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.24

ds2.1.1:83.2 #

ผสฺสาหาโร มโนสญฺเจตนาหาโร วิญฺญาณาหาโร ฯ✎ ร่าง

Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro.

ds2.1.1:84.1 #

กตโม ตสฺมึ สมเย ผสฺสาหาโร โหติ✎ ร่าง

Katamo tasmiṁ samaye phassāhāro hoti?

ds2.1.1:84.2 #

โย ตสฺมึ สมเย ผสฺโส ผุสนา สมฺผุสนา สมฺผุสิตตฺตํ✎ ร่าง

Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—

ds2.1.1:84.3 #

อยํ ตสฺมึ สมเย ผสฺสาหาโร โหติ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ tasmiṁ samaye phassāhāro hoti.

ds2.1.1:85.1 #

กตโม ตสฺมึ สมเย มโนสญฺเจตนาหาโร โหติ✎ ร่าง

Katamo tasmiṁ samaye manosañcetanāhāro hoti?

ds2.1.1:85.2 #

ยา ตสฺมึ สมเย เจตนา สญฺเจตนา สญฺเจตยิตตฺตํ✎ ร่าง

Yā tasmiṁ samaye cetanā sañcetanā cetayitattaṁ—

ds2.1.1:85.3 #

อยํ ตสฺมึ สมเย มโนสญฺเจตนาหาโร โหติ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ tasmiṁ samaye manosañcetanāhāro hoti.

ds2.1.1:86.1 #

กตโม ตสฺมึ สมเย วิญฺญาณาหาโร โหติ✎ ร่าง

Katamo tasmiṁ samaye viññāṇāhāro hoti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.33 · พุทธชยันตี 41.48

ds2.1.1:86.2 #

ยํ ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ มโน มานสํ หทยํ ปณฺฑรํ มโน มนายตนํ มนินฺทฺริยํ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ตชฺชา มโนวิญฺญาณธาตุ✎ ร่าง

Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu—

ds2.1.1:86.3 #

อยํ ตสฺมึ สมเย วิญฺญาณาหาโร โหติ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ tasmiṁ samaye viññāṇāhāro hoti.

ds2.1.1:86.4 #

อิเม ตสฺมึ สมเย ตโย อาหารา โหนฺติ ฯ✎ ร่าง

Ime tasmiṁ samaye tayo āhārā honti.