กตมานิ ตสฺมึ สมเย อฏฺฐินฺทฺริยานิ โหนฺติ✎ ร่าง
Katamāni tasmiṁ samaye aṭṭhindriyāni honti?
สทฺธินฺทฺริยํ
วิริยินฺทฺริยํ สตินฺทฺริยํ สมาธินฺทฺริยํ ปญฺญินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ
โสมนสฺสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ ฯ✎ ร่าง
Saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, manindriyaṁ, somanassindriyaṁ, jīvitindriyaṁ.
กตมํ ตสฺมึ สมเย สทฺธินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti?
ยา
ตสฺมึ สมเย สทฺธา สทฺทหนา โอกปฺปนา อภิปฺปสาโท สทฺธา
สทฺธินฺทฺริยํ สทฺธาพลํ✎ ร่าง
Yā tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ—
อิทํ ตสฺมึ สมเย สทฺธินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti.
กตมํ ตสฺมึ สมเย วิริยินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti?
โย ตสฺมึ สมเย เจตสิโก
วิริยารมฺโภ นิกฺกโม ปรกฺกโม อุยฺยาโม วายาโม อุสฺสาโห อุสฺโสฬฺหี
ถาโม ธิติ อสิถิลปรกฺกมตา อนิกฺขิตฺตจฺฉนฺทตา อนิกฺขิตฺตธุรตา
ธุรสมฺปคฺคาโห วิริยํ วิริยินฺทฺริยํ วิริยพลํ สมฺมาวายาโม✎ ร่าง
Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo—
อิทํ
ตสฺมึ สมเย วิริยินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti.
กตมํ ตสฺมึ สมเย สตินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.25
ยา ตสฺมึ สมเย สติ อนุสฺสติ ปฏิสฺสติ สติ สรณตา
ธารณตา อปิลาปนตา อสมฺมุสนตา สติ สตินฺทฺริยํ
สติพลํ สมฺมาสติ✎ ร่าง
Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati—
อิทํ ตสฺมึ สมเย สตินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti.
กตมํ ตสฺมึ สมเย สมาธินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti?
อ้างอิงPTS 20
ยา ตสฺมึ
สมเย จิตฺตสฺส ฐิติ สณฺฐิติ อวฏฺฐิติ อวิสาหาโร อวิกฺเขโป
อวิสาหฏมานสตา สมโถ สมาธินฺทฺริยํ สมาธิพลํ สมฺมาสมาธิ✎ ร่าง
Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi—
อิทํ ตสฺมึ สมเย สมาธินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti.
กตมํ ตสฺมึ สมเย ปญฺญินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye paññindriyaṁ hoti?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.34
ยา ตสฺมึ สมเย
ปญฺญา ปชานนา วิจโย ปวิจโย ธมฺมวิจโย สลฺลกฺขณา อุปลกฺขณา
ปจฺจุปลกฺขณา ปณฺฑิจฺจํ โกสลฺลํ เนปุญฺญํ เวภพฺยา จินฺตา อุปปริกฺขา
ภูรี เมธา ปริณายิกา วิปสฺสนา สมฺปชญฺญํ ปโตโท ปญฺญา
ปญฺญินฺทฺริยํ ปญฺญาพลํ ปญฺญาสตฺถํ ปญฺญาปาสาโท ปญฺญาอาโลโก
ปญฺญาโอภาโส ปญฺญาปชฺโชโต ปญฺญารตนํ อโมโห ธมฺมวิจโย
สมฺมาทิฏฺฐิ✎ ร่าง
Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—
อิทํ ตสฺมึ สมเย ปญฺญินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye paññindriyaṁ hoti.
กตมํ ตสฺมึ สมเย มนินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 41.50
ยํ ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ
มโน มานสํ หทยํ ปณฺฑรํ มโน มนายตนํ มนินฺทฺริยํ วิญฺญาณํ
วิญฺญาณกฺขนฺโธ ตชฺชา มโนวิญฺญาณธาตุ✎ ร่าง
Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu—
อิทํ ตสฺมึ สมเย
มนินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti.
กตมํ ตสฺมึ สมเย โสมนสฺสินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye somanassindriyaṁ hoti?
ยํ
ตสฺมึ สมเย เจตสิกํ สาตํ เจตสิกํ สุขํ เจโตสมฺผสฺสชํ สาตํ
สุขํ เวทยิตํ เจโตสมฺผสฺสชา สาตา สุขา เวทนา✎ ร่าง
Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—
อิทํ ตสฺมึ สมเย
โสมนสฺสินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye somanassindriyaṁ hoti.
กตมํ ตสฺมึ สมเย ชีวิตินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ hoti?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.26
โย เตสํ อรูปีนํ
ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนา
ชีวิตํ ชีวิตินฺทฺริยํ✎ ร่าง
Yo tesaṁ arūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ—
อิทํ ตสฺมึ สมเย ชีวิตินฺทฺริยํ
โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ hoti.
อิมานิ ตสฺมึ สมเย อฏฺฐินฺทฺริยานิ โหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Imāni tasmiṁ samaye aṭṭhindriyāni honti.