เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 821

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๒๑] ธรรมมีสัมปยุตตเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณ เป็นไฉน? โลภะ โทสะ โมหะ ที่เหลือ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า สัมปยุตตเหตุอันมรรค เบื้องสูง ๓ ประหาณ. ส่วนกิเลสอันตั้งอยู่ฐานเดียวกับ โลภะ โทสะ โมหะ นั้น, เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ อันสัมปยุตด้วย โลภะ โทสะ โมหะ นั้น, กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม อันมี โลภะ โทสะ โมหะ นั้นเป็นสมุฏฐาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมมี สัมปยุตตเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณ. ธรรมไม่มีสัมปยุตตเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ จะประหาณ เป็นไฉน? เว้นธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณเหล่านั้นเสีย กุศลธรรม อกุศลธรรม อัพยากตธรรม ที่เหลือ ซึ่งเป็นกามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร โลกุตตระ คือ เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์, รูปทั้งหมด และอสังขตธาตุ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมไม่มีสัมปยุตตเหตุ อันมรรคเบื้องสูง ๓ จะประหาณ.

ds2.3.2:248.1 #

กตเม ธมฺมา ภาวนายปหาตพฺพเหตุกา✎ ร่าง

Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā?

ds2.3.2:248.2 #

อวเสโส โลโภ โทโส โมโห✎ ร่าง

Avaseso lobho doso moho—

ds2.3.2:248.3 #

อิเม ธมฺมา ภาวนายปหาตพฺพเหตู ฯ✎ ร่าง

ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetū.

ds2.3.2:248.4 #

ตเทกฏฺฐา จ กิเลสา ตํสมฺปยุตฺโต เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ตํสมุฏฺฐานํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ มโนกมฺมํ✎ ร่าง

Tadekaṭṭhā ca kilesā, taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—

ds2.3.2:248.5 #

อิเม ธมฺมา ภาวนายปหาตพฺพเหตุกา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā.

ds2.3.2:249.1 #

กตเม ธมฺมา นภาวนายปหาตพฺพเหตุกา✎ ร่าง

Katame dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā?

ds2.3.2:249.2 #

เต ธมฺเม ฐเปตฺวา อวเสสา กุสลากุสลาพฺยากตา ธมฺมา กามาวจรา รูปาวจรา อรูปาวจรา อปริยาปนฺนา✎ ร่าง

Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;

ds2.3.2:249.3 #

เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง

vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

ds2.3.2:249.4 #

สพฺพญฺจ รูปํ อสงฺขตา จ ธาตุ✎ ร่าง

sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.2:249.5 #

อิเม ธมฺมา นภาวนายปหาตพฺพเหตุกา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā.

ds2.3.2:250.0 #

—

2.3.2.13.5. Savitakkaduka