เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 829

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๒๙] ธรรมเป็นรูปาวจร เป็นไฉน? ธรรมคือจิตและเจตสิก ของท่านผู้เข้าสมาบัติ (กุศลฌาน) หรือของท่านผู้อุปบัติ (วิปากฌาน) หรือของท่านผู้อยู่ด้วยทิฏฐธรรมสุขวิหาร (กิริยาฌาน) ซึ่งท่องเที่ยวอยู่ นับเนื่อง อยู่ ในภูมิระหว่างนี้ คือ เบื้องต่ำกำหนดพรหมโลกเป็นที่สุด เบื้องสูงกำหนดเทพชั้นอกนิษฐ์ เป็นที่สุด อันใด สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นรูปาวจร. ธรรมไม่เป็นรูปาวจร เป็นไฉน? กามาวจรธรรม อรูปาวจรธรรม อปริยาปันนธรรม สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมไม่ เป็นรูปาวจร.

ds2.3.2:264.1 #

กตเม ธมฺมา รูปาวจรา✎ ร่าง

Katame dhammā rūpāvacarā?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.325

ds2.3.2:264.2 #

เหฏฺฐโต พฺรหฺมโลกํ ปริยนฺตํ กริตฺวา อุปริโต อกนิฏฺเฐ เทเว อนฺโต กริตฺวา ยํ เอตสฺมึ อนฺตเร เอตฺถาวจรา เอตฺถ ปริยาปนฺนา สมาปนฺนสฺส วา อุปปนฺนสฺส วา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหาริสฺส วา จิตฺตเจตสิกา ธมฺมา✎ ร่าง

Heṭṭhato brahmalokaṁ pariyantaṁ karitvā, uparito akaniṭṭhe deve anto karitvā, yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā—

ds2.3.2:264.3 #

อิเม ธมฺมา รูปาวจรา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā rūpāvacarā.

ds2.3.2:265.1 #

กตเม ธมฺมา นรูปาวจรา✎ ร่าง

Katame dhammā na rūpāvacarā?

ds2.3.2:265.2 #

กามาวจรา อรูปาวจรา อปริยาปนฺนา✎ ร่าง

Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—

ds2.3.2:265.3 #

อิเม ธมฺมา นรูปาวจรา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā na rūpāvacarā.

ds2.3.2:266.0 #

—

2.3.2.13.13. Arūpāvacaraduka