เนื้อความทั้งข้อ
[๘๘๕] ธรรมอันโสดาปัตติมรรคประหาณ เป็นไฉน?
จิตตุปบาทที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาสภาวธรรมเหล่านี้
ชื่อว่า ธรรมอันโสดาปัตติมรรคประหาณ.
ธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณ เป็นไฉน?
จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓
ประหาณ.
จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะวิปปยุตจากทิฏฐิ ๔ ดวง จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัส
เวทนา ๒ ดวง สภาวธรรมเหล่านี้ ที่เป็นธรรมอันโสดาปัตติมรรคประหาณก็มี ที่เป็นธรรมอันมรรค
เบื้องสูง ๓ ประหาณก็มี.
ธรรมอันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ ไม่ประหาณ เป็นไฉน?
กุศลในภูมิ ๔ วิบากในภูมิ ๔ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ รูป และนิพพาน สภาวธรรม
เหล่านี้ชื่อว่า ธรรมอันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ ไม่ประหาณ.
กตเม ธมฺมา ทสฺสเนนปหาตพฺพา✎ ร่าง
Katame dhammā dassanena pahātabbā?
อ้างอิงพุทธชยันตี 41.506
จตฺตาโร
ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตา จิตฺตุปฺปาทา วิจิกิจฺฉาสหคโต จิตฺตุปฺปาโท✎ ร่าง
Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo—
อิเม ธมฺมา ทสฺสเนนปหาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā dassanena pahātabbā.
กตเม ธมฺมา ภาวนายปหาตพฺพา✎ ร่าง
Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā?
อุทฺธจฺจสหคโต จิตฺตุปฺปาโท✎ ร่าง
Uddhaccasahagato cittuppādo—
อิเม ธมฺมา ภาวนายปหาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā bhāvanāya pahātabbā.
จตฺตาโร ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตโลภสหคตา จิตฺตุปฺปาทา เทฺว
โทมนสฺสสหคตา จิตฺตุปฺปาทา✎ ร่าง
Cattāro diṭṭhigatavippayuttā lobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā—
อิเม ธมฺมา สิยา ทสฺสเนนปหาตพฺพา
สิยา ภาวนายปหาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā siyā dassanena pahātabbā siyā bhāvanāya pahātabbā.
กตเม ธมฺมา เนวทสฺสเนน-
นภาวนายปหาตพฺพา✎ ร่าง
Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā?
อ้างอิงPTS 238 · ฉัฏฐสังคายนา 113.296
จตูสุ ภูมีสุ กุสลํ จตูสุ ภูมีสุ วิปาโก
ตีสุ ภูมีสุ กิริยาพฺยากตํ รูปญฺจ นิพฺพานญฺจ✎ ร่าง
Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—
อิเม ธมฺมา
เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.
—
2.4.1.9. Dassanenapahātabbahetukattika