เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 905

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๐๕] ธรรมไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุ เป็นไฉน? กุศลในภูมิ ๔, อกุศล, วิบากในภูมิ ๔ เว้นอเหตุกจิตตุปบาทฝ่ายกามาวจรวิบาก, กิริยา อัพยากฤตในภูมิ ๓ เว้นอเหตุกจิตตุปบาทฝ่ายกามาวจรกิริยา, เว้นเหตุทั้งหลายที่บังเกิดใน จิตตุปบาทเหล่านี้เสีย สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุ. ธรรมไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุ เป็นไฉน? ปัญจวิญญาณทั้ง ๒ ฝ่าย มโนธาตุ ๓ อเหตุกมโนวิญญาณธาตุ ๕ รูป และนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุ. ธรรมเป็นเหตุ จะกล่าวว่า ธรรมไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุก็ไม่ได้ ว่าธรรมไม่เป็นเหตุและ ไม่มีเหตุก็ไม่ได้.

ds2.4.2:14.1 #

กตเม ธมฺมา นเหตู สเหตุกา✎ ร่าง

Katame dhammā na hetū sahetukā?

ds2.4.2:14.2 #

จตูสุ ภูมีสุ กุสลํ อกุสลํ กามาวจรสฺส วิปากโต อเหตุเก จิตฺตุปฺปาเท ฐเปตฺวา จตูสุ ภูมีสุ วิปาโก กามาวจรกิริยโต อเหตุเก จิตฺตุปฺปาเท ฐเปตฺวา ตีสุ ภูมีสุ กิริยาพฺยากตํ เอตฺถุปฺปนฺเน เหตู ฐเปตฺวา✎ ร่าง

Catūsu bhūmīsu kusalaṁ, akusalaṁ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, etthuppanne hetū ṭhapetvā—

ds2.4.2:14.3 #

อิเม ธมฺมา นเหตู สเหตุกา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā na hetū sahetukā.

ds2.4.2:15.1 #

กตเม ธมฺมา นเหตู อเหตุกา✎ ร่าง

Katame dhammā na hetū ahetukā?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.354 · พุทธชยันตี 41.520

ds2.4.2:15.2 #

เทฺว ปญฺจวิญฺญาณานิ ติสฺโส จ มโนธาตุโย ปญฺจ จ อเหตุกา มโนวิญฺญาณธาตุโย รูปญฺจ นิพฺพานญฺจ✎ ร่าง

Dvepañcaviññāṇāni, tisso ca manodhātuyo, pañca ca ahetukamanoviññāṇadhātuyo, rūpañca, nibbānañca—

ds2.4.2:15.3 #

อิเม ธมฺมา นเหตูอเหตุกา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā na hetū ahetukā.

ds2.4.2:15.4 #

เหตู ธมฺมา น วตฺตพฺพา✎ ร่าง

Hetū dhammā na vattabbā—

ds2.4.2:15.5 #

นเหตู สเหตุกาติปิ น เหตู อเหตุกาติปิ ฯ✎ ร่าง

na hetū sahetukātipi, na hetū ahetukātipi.

ds2.4.2:16.0.1 #

—

2.4.2.2. Cūḷantaraduka

ds2.4.2:16.0.2 #

—

2.4.2.2.1. Sappaccayaduka