เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 939

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๓๙] ธรรมสัมปยุตด้วยปรามาสะ เป็นไฉน? จิตตุปบาทที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง เว้นปรามาสะที่บังเกิดในจิตตุปบาทเหล่านี้เสีย สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมสัมปยุตด้วยปรามาสะ. ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ เป็นไฉน? จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะวิปยุตจากทิฏฐิ ๔ ดวง จิตตุปบาทสหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ กุศลในภูมิ ๔ วิบากในภูมิ ๔ วิบากในภูมิ ๔ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ รูปและนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ. ปรามาสธรรม จะกล่าวว่า สัมปยุตด้วยปรามาสะก็ไม่ได้ ว่าวิปปยุตจากปรามาสะ ก็ไม่ได้.

ds2.4.2:83.1 #

กตเม ธมฺมา ปรามาสสมฺปยุตฺตา✎ ร่าง

Katame dhammā parāmāsasampayuttā?

ds2.4.2:83.2 #

จตฺตาโร ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตา จิตฺตุปฺปาทา เอตฺถุปฺปนฺนํ ปรามาสํ ฐเปตฺวา✎ ร่าง

Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, etthuppannaṁ parāmāsaṁ ṭhapetvā—

ds2.4.2:83.3 #

อิเม ธมฺมา ปรามาสสมฺปยุตฺตา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā parāmāsasampayuttā.

ds2.4.2:84.1 #

กตเม ธมฺมา ปรามาสวิปฺปยุตฺตา✎ ร่าง

Katame dhammā parāmāsavippayuttā?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.314

ds2.4.2:84.2 #

จตฺตาโร ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตโลภสหคตา จิตฺตุปฺปาทา เทฺว โทมนสฺสสหคตา จิตฺตุปฺปาทา วิจิกิจฺฉาสหคโต จิตฺตุปฺปาโท อุทฺธจฺจสหคโต จิตฺตุปฺปาโท จตูสุ ภูมีสุ กุสลํ จตูสุ ภูมีสุ วิปาโก ตีสุ ภูมีสุ กิริยาพฺยากตํ รูปญฺจ นิพฺพานญฺจ✎ ร่าง

Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—

ds2.4.2:84.3 #

อิเม ธมฺมา ปรามาสวิปฺปยุตฺตา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā parāmāsavippayuttā.

ds2.4.2:84.4 #

ปรามาโส น วตฺตพฺโพ✎ ร่าง

Parāmāso na vattabbo—

ds2.4.2:84.5 #

ปรามาสสมฺปยุตฺโตติปิ ปรามาสวิปฺปยุตฺโตติปิ ฯ✎ ร่าง

parāmāsasampayuttotipi, parāmāsavippayuttotipi.

ds2.4.2:85.0 #

—

2.4.2.9.4. Parāmāsaparāmaṭṭhaduka