เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 129

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๒๙] กายธาตุ เป็นไฉน กายใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้เรียกว่า บ้านว่าง บ้าง นี้เรียกว่า กายธาตุ โผฏฐัพพธาตุ เป็นไฉน ปฐวีธาตุ ฯลฯ นี้เรียกว่า โผฏฐัพพธาตุบ้าง นี้เรียกว่า โผฏฐัพพธาตุ กายวิญญาณธาตุ เป็นไฉน จิต มโน มานัส หทัย ปัณฑร มโน มนายตนะ มนินทรีย์ วิญญาณ วิญญาณขันธ์ กายวิญญาณธาตุที่สมกัน อาศัยกายปสาทและโผฏฐัพพารมณ์เกิดขึ้น นี้เรียกว่า กายวิญญาณธาตุ

vb3:45.1 #

ตตฺถ กตมา กายธาตุ✎ ร่าง

Tattha katamā kāyadhātu?

vb3:45.2 #

โย กาโย จตุนฺนํ มหาภูตานํ อุปาทาย ปสาโท ฯเปฯ สุญฺโญ คาโมเปโส✎ ร่าง

Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—

vb3:45.3 #

อยํ วุจฺจติ กายธาตุ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “kāyadhātu”.

vb3:46.1 #

ตตฺถ กตมา โผฏฺฐพฺพธาตุ✎ ร่าง

Tattha katamā phoṭṭhabbadhātu?

vb3:46.2 #

ปฐวีธาตุ ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพธาตุเปสา✎ ร่าง

Pathavīdhātu …pe… phoṭṭhabbadhātupesā—

vb3:46.3 #

อยํ วุจฺจติ โผฏฺฐพฺพธาตุ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “phoṭṭhabbadhātu”.

vb3:47.1 #

ตตฺถ กตมา กายวิญฺญาณธาตุ✎ ร่าง

Tattha katamā kāyaviññāṇadhātu?

vb3:47.2 #

กายญฺจ ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ อุปฺปชฺชติ จิตฺตํ มโน มานสํ หทยํ ปณฺฑรํ มโน มนายตนํ มนินฺทฺริยํ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ตชฺชา กายวิญฺญาณธาตุ✎ ร่าง

Kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjākāyaviññāṇadhātu—

vb3:47.3 #

อยํ วุจฺจติ กายวิญฺญาณธาตุ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “kāyaviññāṇadhātu”.