เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 313

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๑๓] ในสมัยนั้น สังขารมีอวิชชาเป็นเหตุ เกิดเพราะอวิชชาเป็น ปัจจัย วิญญาณมีสังขารเป็นเหตุ เกิดเพราะสังขารเป็นปัจจัย นามมีวิญญาณเป็น เหตุ เกิดเพราะวิญญาณเป็นปัจจัย ผัสสะมีนามเป็นเหตุ เกิดเพราะนามเป็นปัจจัย เวทนามีผัสสะเป็นเหตุ เกิดเพราะผัสสะเป็นปัจจัย ตัณหามีเวทนาเป็นเหตุ เกิดเพราะเวทนาเป็นปัจจัย อุปาทานมีตัณหาเป็นเหตุ เกิดเพราะตัณหาเป็นปัจจัย ภพเกิดเพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ชาติเกิดเพราะภพเป็นปัจจัย ชรามรณะเกิดเพราะ ชาติเป็นปัจจัย ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้

vb6:70.1 #

ตสฺมึ สมเย อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขาโร อวิชฺชาเหตุโก สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ สงฺขารเหตุกํ วิญฺญาณปจฺจยา นามํ วิญฺญาณเหตุกํ นามปจฺจยา ผสฺโส นามเหตุโก ผสฺสปจฺจยา เวทนา ผสฺสเหตุกา เวทนาปจฺจยา ตณฺหา เวทนาเหตุกา ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ ตณฺหาเหตุกํ อุปาทานปจฺจยา ภโว ภวปจฺจยา ชาติ ชาติปจฺจยา ชรามรณํ✎ ร่าง

Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.

อ้างอิงสยามรัฐ 35.196 · ฉัฏฐสังคายนา 114.165

vb6:70.2 #

เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ ฯ✎ ร่าง

Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

vb6:71.1 #

—

Tattha katamā avijjā?

vb6:71.2 #

—

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

vb6:71.3 #

—

ayaṁ vuccati “avijjā”.

vb6:72.1 #

—

Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?

vb6:72.2 #

—

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

vb6:72.3 #

—

ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.

vb6:73.1 #

—

Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ?

vb6:73.2 #

—

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb6:73.3 #

—

idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ”.

vb6:74.1 #

—

Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ?

อ้างอิงPTS 147

vb6:74.2 #

—

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

vb6:74.3 #

—

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

vb6:74.4 #

—

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

vb6:74.5 #

—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

vb6:74.6 #

—

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

vb6:74.7 #

—

Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ—

vb6:74.8 #

—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

vb6:74.9 #

—

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

vb6:74.10 #

—

Idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ”.

vb6:75.1 #

—

Nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatananti.

อ้างอิงพุทธชยันตี 42.262

vb6:75.2 #

—

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

vb6:75.3 #

—

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

vb6:75.4 #

—

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

vb6:75.5 #

—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

vb6:75.6 #

—

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

vb6:75.7 #

—

Yaṁ rūpaṁ nissāya manoviññāṇadhātu vattati—

vb6:75.8 #

—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

vb6:75.9 #

—

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

vb6:75.10 #

—

Idaṁ vuccati “nāmarūpaṁ”.

vb6:76.1 #

—

Tattha katamaṁ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ?

อ้างอิงสยามรัฐ 35.197

vb6:76.2 #

—

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb6:76.3 #

—

idaṁ vuccati “nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ”.

vb6:77.1 #

—

Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.166

vb6:77.2 #

—

Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—

vb6:77.3 #

—

ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso” …pe…

vb6:77.4 #

—

tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.

vb6:78.1 #

—

Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.

vb6:78.2 #

—

Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.