เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 314

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๑๔] ในปัจจยาการเหล่านั้น อวิชชา เป็นไฉน ความไม่รู้ ความไม่เห็น ฯลฯ ลิ่มคืออวิชชา อกุศลมูลคือโมหะ อันใด นี้เรียกว่า อวิชชา สังขารมีอวิชชาเป็นเหตุ เกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย เป็นไฉน การคิดอ่าน กิริยาที่คิดอ่าน ความคิดอ่าน อันใด นี้เรียกว่า สังขาร มีอวิชชาเป็นเหตุ เกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย วิญญาณมีสังขารเป็นเหตุ เกิดเพราะสังขารเป็นปัจจัย เป็นไฉน จิต มโน มานัส ฯลฯ มโนวิญญาณธาตุที่สมกัน อันใด นี้เรียกว่า วิญญาณมีสังขารเป็นเหตุ เกิดเพราะสังขารเป็นปัจจัย นามวิญญาณเป็นเหตุ เกิดเพราะวิญญาณเป็นปัจจัย เป็นไฉน เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ นี้เรียกว่า นามวิญญาณเป็นเหตุ เกิดเพราะวิญญาณเป็นปัจจัย คำว่า ผัสสะมีนามเป็นเหตุ เกิดเพราะนามเป็นปัจจัยนั้น นาม เป็น ไฉน เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์ เว้นผัสสะ นี้เรียกว่า นาม ผัสสะมีนามเป็นเหตุ เกิดเพราะมีนามเป็นปัจจัย เป็นไฉน การกระทบ กิริยาที่กระทบ กิริยาที่ถูกต้อง ความถูกต้อง อันใด นี้เรียกว่า ผัสสะมีนามเป็นเหตุ เกิดเพราะนามเป็นปัจจัย ฯลฯ ด้วยเหตุนั้น จึงเรียกว่า ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วย ประการอย่างนี้

เทียบรายประโยค (93 ประโยค)

vb6:79.1 #

ตตฺถ กตมา อวิชฺชา✎ ร่าง

Tattha katamā avijjā?

vb6:79.2 #

ยํ อญฺญาณํ อทสฺสนํ✎ ร่าง

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

vb6:79.3 #

—

ayaṁ vuccati “avijjā”.

vb6:80.1 #

—

Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?

vb6:80.2 #

—

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

vb6:80.3 #

—

ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.

vb6:81.1 #

—

Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ?

vb6:81.2 #

—

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb6:81.3 #

—

idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ”.

vb6:82.1 #

—

Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ?

อ้างอิงPTS 148 · สยามรัฐ 35.198

vb6:82.2 #

—

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

vb6:82.3 #

—

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

vb6:82.4 #

—

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

vb6:82.5 #

—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

vb6:82.6 #

—

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

vb6:82.7 #

—

Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ—

vb6:82.8 #

—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

vb6:82.9 #

—

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

vb6:82.10 #

—

Idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ”.

vb6:83.1 #

—

Nāmarūpapaccayā saḷāyatananti.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.167 · พุทธชยันตี 42.264

vb6:83.2 #

—

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

vb6:83.3 #

—

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

vb6:83.4 #

—

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

vb6:83.5 #

—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

vb6:83.6 #

—

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

vb6:83.7 #

—

Cattāro ca mahābhūtā, yañca rūpaṁ nissāya manoviññāṇadhātu vattati—

vb6:83.8 #

—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

vb6:83.9 #

—

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

vb6:83.10 #

—

Idaṁ vuccati “nāmarūpaṁ”.

vb6:84.1 #

—

Tattha katamaṁ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ?

vb6:84.2 #

—

Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ—

vb6:84.3 #

—

idaṁ vuccati “nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ”.

vb6:85.1 #

—

Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso?

vb6:85.2 #

—

Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—

vb6:85.3 #

—

ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso” …pe…

vb6:85.4 #

—

tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.

vb6:86.1 #

—

Paccayacatukkaṁ.

vb6:87.0 #

ฯเ✎ ร่าง

2.6. Hetucatukka

vb6:87.1 #

ป✎ ร่าง

Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārahetukaṁ, viññāṇapaccayā nāmaṁ viññāṇahetukaṁ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ nāmahetukaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṁ taṇhāhetukaṁ;

อ้างอิงสยามรัฐ 35.199

vb6:87.2 #

ฯ✎ ร่าง

upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.

vb6:87.3 #

—

Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

vb6:88.1 #

—

Tattha katamā avijjā?

อ้างอิงPTS 149

vb6:88.2 #

อวิชฺชาลงฺคี โมโห อกุสลมูลํ✎ ร่าง

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

vb6:88.3 #

อยํ วุจฺจติ อวิชฺชา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “avijjā”.

vb6:89.1 #

ตตฺถ กตโม อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขาโร อวิชฺชาเหตุโก✎ ร่าง

Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko?

vb6:89.2 #

ยา เจตนา สญฺเจตนา สญฺเจตยิตตฺตํ✎ ร่าง

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

vb6:89.3 #

อยํ วุจฺจติ อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขาโร อวิชฺชาเหตุโก ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko”.

vb6:90.1 #

ตตฺถ กตมํ สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ สงฺขารเหตุกํ✎ ร่าง

Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārahetukaṁ?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.168

vb6:90.2 #

ยํ จิตฺตํ มโน มานสํ✎ ร่าง

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb6:90.3 #

—

idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārahetukaṁ”.

vb6:91.1 #

—

Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmaṁ viññāṇahetukaṁ?

vb6:91.2 #

—

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

vb6:248.1 #

—

Akusalaniddeso.

vb6:91.3 #

—

idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmaṁ viññāṇahetukaṁ”.

vb6:92.1 #

—

Tattha katamaṁ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ nāmahetukaṁ?

vb6:92.2 #

—

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb6:92.3 #

—

idaṁ vuccati “nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ nāmahetukaṁ”.

vb6:93.1 #

—

Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko?

vb6:93.2 #

—

Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—

vb6:93.3 #

—

ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko”.

vb6:94.1 #

—

Tattha katamā phassapaccayā vedanā phassahetukā?

vb6:94.2 #

—

Yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—

vb6:94.3 #

—

ayaṁ vuccati “phassapaccayā vedanā phassahetukā”.

vb6:95.1 #

—

Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā?

อ้างอิงพุทธชยันตี 42.266

vb6:95.2 #

—

Yo rāgo sārāgo …pe… cittassa sārāgo—

vb6:95.3 #

—

ayaṁ vuccati “vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā”.

vb6:96.1 #

—

Tattha katamaṁ taṇhāpaccayā upādānaṁ taṇhāhetukaṁ?

อ้างอิงสยามรัฐ 35.200

vb6:96.2 #

—

Yā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—

vb6:96.3 #

—

idaṁ vuccati “taṇhāpaccayā upādānaṁ taṇhāhetukaṁ” …pe…

vb6:96.4 #

—

tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.

vb6:97.1 #

—

Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārahetukaṁ, viññāṇapaccayā nāmaṁ viññāṇahetukaṁ, nāmapaccayā phasso nāmahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṁ taṇhāhetukaṁ;

อ้างอิงPTS 150

vb6:97.2 #

ฯ✎ ร่าง

upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.

vb6:97.3 #

เ✎ ร่าง

Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

vb6:98.1 #

—

Tattha katamā avijjā?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.169

vb6:98.2 #

ป✎ ร่าง

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

vb6:98.3 #

ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “avijjā”.

vb6:99.1 #

—

Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko?

vb6:99.2 #

—

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

vb6:99.3 #

—

ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko”.

vb6:100.1 #

—

Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārahetukaṁ?

vb6:100.2 #

ตชฺชา มโนวิญฺญาณธาตุ✎ ร่าง

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb6:100.3 #

อิทํ วุจฺจติ สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ สงฺขารเหตุกํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ vuccati saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārahetukaṁ.

vb6:101.1 #

ตตฺถ กตมํ วิญฺญาณปจฺจยา นามํ วิญฺญาณเหตุกํ✎ ร่าง

Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmaṁ viññāṇahetukaṁ?

อ้างอิงสยามรัฐ 35.201

vb6:101.2 #

เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ✎ ร่าง

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

vb6:101.3 #

อิทํ วุจฺจติ วิญฺญาณปจฺจยา นามํ วิญฺญาณเหตุกํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmaṁ viññāṇahetukaṁ”.

vb6:102.1 #

นามปจฺจยา ผสฺโส นามเหตุโกติ✎ ร่าง

Nāmapaccayā phasso nāmahetukoti.

vb6:102.2 #

ตตฺถ กตมํ นามํ✎ ร่าง

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

vb6:102.3 #

ฐเปตฺวา ผสฺสํ เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง

Ṭhapetvā phassaṁ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho—

vb6:102.4 #

อิทํ วุจฺจติ นามํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

vb6:103.1 #

ตตฺถ กตโม นามปจฺจยา ผสฺโส นามเหตุโก✎ ร่าง

Tattha katamo nāmapaccayā phasso nāmahetuko?

vb6:103.2 #

โย ผสฺโส ผุสนา สมฺผุสนา สมฺผุสิตตฺตํ✎ ร่าง

Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—

vb6:103.3 #

อยํ วุจฺจติ นามปจฺจยา ผสฺโส นามเหตุโก ฯ ฯเปฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “nāmapaccayā phasso nāmahetuko” …pe…

vb6:103.4 #

เตน วุจฺจติ เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหตีติ ฯ✎ ร่าง

tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน