เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 474

vb8:10.1 #

วายมตีติ✎ ร่าง

“Vāyamatī”ti.

vb8:0.1 #

—

Vibhaṅga

vb8:0.2 #

—

Sammappadhānavibhaṅga

vb8:1.0 #

—

1. Suttantabhājanīya

vb8:1.1 #

—

Cattāro sammappadhānā—

อ้างอิงPTS 208 · สยามรัฐ 35.280 · ฉัฏฐสังคายนา 114.233 · พุทธชยันตี 42.368

vb8:1.2 #

—

idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

vb8:2.1 #

—

Kathañca bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?

vb8:2.2 #

—

Tattha katame anuppannā pāpakā akusalā dhammā?

vb8:2.3 #

—

Tīṇi akusalamūlāni—

vb8:2.4 #

—

lobho, doso, moho.

vb8:2.5 #

—

Tadekaṭṭhā ca kilesā.

vb8:2.6 #

—

Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;

vb8:2.7 #

—

taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—

vb8:2.8 #

—

ime vuccanti “anuppannā pāpakā akusalā dhammā”.

vb8:2.9 #

—

Iti imesaṁ anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

vb8:3.1 #

—

“Chandaṁ janetī”ti.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.234

vb8:3.2 #

—

Tattha katamo chando?

vb8:3.3 #

—

Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—

vb8:3.4 #

—

ayaṁ vuccati “chando”.

vb8:3.5 #

—

Imaṁ chandaṁ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti.

vb8:3.6 #

—

Tena vuccati “chandaṁ janetī”ti.

vb8:4.1 #

—

“Vāyamatī”ti.

อ้างอิงPTS 209

vb8:4.2 #

ตตฺถ กตโม วายาโม✎ ร่าง

Tattha katamo vāyāmo?

vb8:4.3 #

โย เจตสิโก วิริยารมฺโภ ฯเปฯ สมฺมาวายาโม✎ ร่าง

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb8:4.4 #

อยํ วุจฺจติ วายาโม✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “vāyāmo”.

vb8:4.5 #

อิมินา วายาเมน อุเปโต โหติ ฯเปฯ สมนฺนาคโต✎ ร่าง

Iminā vāyāmena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.

vb8:4.6 #

เตน วุจฺจติ วายมตีติ ฯ✎ ร่าง

Tena vuccati “vāyamatī”ti.

vb8:5.1 #

—

“Vīriyaṁ ārabhatī”ti.

อ้างอิงสยามรัฐ 35.281

vb8:5.2 #

—

Tattha katamaṁ vīriyaṁ?

vb8:5.3 #

—

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb8:5.4 #

—

idaṁ vuccati “vīriyaṁ”.

vb8:5.5 #

—

Imaṁ vīriyaṁ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti.

vb8:5.6 #

—

Tena vuccati “vīriyaṁ ārabhatī”ti.

vb8:6.1 #

—

“Cittaṁ paggaṇhātī”ti.

vb8:6.2 #

—

Tattha katamaṁ cittaṁ?

vb8:6.3 #

—

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb8:6.4 #

—

idaṁ vuccati “cittaṁ”.

vb8:6.5 #

—

Imaṁ cittaṁ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti.

vb8:6.6 #

—

Tena vuccati “cittaṁ paggaṇhātī”ti.

vb8:7.1 #

—

“Padahatī”ti.

vb8:7.2 #

—

Tattha katamaṁ padhānaṁ?

vb8:7.3 #

—

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb8:7.4 #

—

idaṁ vuccati “padhānaṁ”.

vb8:7.5 #

—

Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.

vb8:7.6 #

—

Tena vuccati “padahatī”ti.

vb8:8.1 #

—

Kathañca bhikkhu uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?

อ้างอิงพุทธชยันตี 42.370

vb8:8.2 #

—

Tattha katame uppannā pāpakā akusalā dhammā?

vb8:8.3 #

—

Tīṇi akusalamūlāni—

vb8:8.4 #

—

lobho, doso, moho.

vb8:8.5 #

—

Tadekaṭṭhā ca kilesā.

vb8:8.6 #

—

Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—

vb8:8.7 #

—

ime vuccanti “uppannā pāpakā akusalā dhammā”.

vb8:8.8 #

—

Iti imesaṁ uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

vb8:9.1 #

—

“Chandaṁ janetī”ti.

อ้างอิงสยามรัฐ 35.282 · ฉัฏฐสังคายนา 114.235

vb8:9.2 #

—

Tattha katamo chando?

vb8:9.3 #

—

Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—

vb8:9.4 #

—

ayaṁ vuccati “chando”.

vb8:9.5 #

—

Imaṁ chandaṁ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti.

vb8:9.6 #

—

Tena vuccati “chandaṁ janetī”ti.

vb8:10.2 #

—

Tattha katamo vāyāmo?

vb8:10.3 #

—

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb8:10.4 #

—

ayaṁ vuccati “vāyāmo”.

vb8:10.5 #

—

Iminā vāyāmena upeto hoti …pe… samannāgato.

vb8:10.6 #

—

Tena vuccati “vāyamatī”ti.