เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 782

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๘๒] ปฏิสัมภิทา ๔ คือ ๑. อัตถปฏิสัมภิทา ๒. ธัมมปฏิสัมภิทา ๓. นิรุตติปฏิสัมภิทา ๔. ปฏิภาณปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในชาติ ฯลฯ ความรู้แตกฉานในภพ ฯลฯ ความรู้ แตกฉานในอุปาทาน ฯลฯ ความรู้แตกฉานในตัณหา ฯลฯ ความรู้แตกฉานใน เวทนา ฯลฯ ความรู้แตกฉานในผัสสะ ฯลฯ ความรู้แตกฉานในสฬายตนะ ฯลฯ ความรู้แตกฉานในนามรูป ฯลฯ ความรู้แตกฉานในวิญญาณ ฯลฯ ความรู้ แตกฉานในสังขารทั้งหลาย ชื่อว่า อัตถปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในเหตุเกิด แห่งสังขาร ชื่อว่า ธัมมปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในความดับแห่งสังขาร ชื่อว่า อัตถปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในปฏิปทาอันเป็นเหตุให้ถึงความดับแห่งสังขาร ชื่อว่า ธัมมปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในอันกล่าวธัมมนิรุตตินั้น ชื่อว่า นิรุตติ- *ปฏิสัมภิทา ความรู้แตกฉานในญาณทั้งหลาย ชื่อว่า ปฏิภาณปฏิสัมภิทา

vb15:6.1 #

จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง

Catasso paṭisambhidā—

อ้างอิงสยามรัฐ 35.400

vb15:6.2 #

อตฺถปฏิสมฺภิทา ธมฺมปฏิสมฺภิทา นรุตฺติปฏิสมฺภิทา ปฏิภา✎ ร่าง

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:0.1 #

—

Vibhaṅga

vb15:0.2 #

—

Paṭisambhidāvibhaṅga

vb15:1.0.1 #

—

Suttantabhājanīya

vb15:1.0.2 #

—

1. Saṅgahavāra

vb15:1.1 #

—

Catasso paṭisambhidā—

อ้างอิงPTS 293 · ฉัฏฐสังคายนา 114.331 · พุทธชยันตี 43.118

vb15:1.2 #

—

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:1.3 #

ณ✎ ร่าง

Atthe ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, dhamme ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:1.4 #

—

Ayaṁ saṅgahavāro.

vb15:2.0 #

—

2. Saccavāra

vb15:2.1 #

—

Catasso paṭisambhidā—

อ้างอิงสยามรัฐ 35.399

vb15:2.2 #

—

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:2.3 #

—

Dukkhe ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, dukkhasamudaye ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, dukkhanirodhe ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:2.4 #

—

Ayaṁ saccavāro.

vb15:3.0 #

—

3. Hetuvāra

vb15:3.1 #

—

Catasso paṭisambhidā—

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.332

vb15:3.2 #

—

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:3.3 #

—

Hetumhi ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, hetuphale ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:3.4 #

—

Ayaṁ hetuvāro.

vb15:4.0 #

—

4. Dhammavāra

vb15:4.1 #

—

Catasso paṭisambhidā—

vb15:4.2 #

—

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:4.3 #

—

Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā, imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā;

vb15:4.4 #

—

yamhā dhammā te dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā, tesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:4.5 #

—

Ayaṁ dhammavāro.

vb15:5.0 #

—

5. Paṭiccasamuppādavāra

vb15:5.1 #

—

Catasso paṭisambhidā—

อ้างอิงPTS 294

vb15:5.2 #

—

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:5.3 #

ปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง

Jarāmaraṇe ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:6.3 #

ชาติยา ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

Jātiyā ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.4 #

ภเว ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

bhave ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.5 #

อุปาทาเน ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

upādāne ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.6 #

ตณฺหาย ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

taṇhāya ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.7 #

เวทนาย ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

vedanāya ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.8 #

ผสฺเส ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

phasse ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.9 #

สฬายตเน ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

saḷāyatane ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.10 #

นามรูเป ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

nāmarūpe ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.11 #

วิญฺญาเณ ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

viññāṇe ñāṇaṁ …pe…

vb15:6.12 #

สงฺขาเรสุ ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา สงฺขารสมุทเย ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา สงฺขารนิโรเธ ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา สงฺขารนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา ตตฺร ธมฺมนิรุตฺตาภิลาเป ญาณํ นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา ญาเณสุ ญาณํ ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง

saṅkhāresu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, saṅkhārasamudaye ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, saṅkhāranirodhe ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:6.13 #

—

Ayaṁ paṭiccasamuppādavāro.

vb15:7.0 #

—

6. Pariyattivāra