จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Catasso paṭisambhidā—
อตฺถปฏิสมฺภิทา ธมฺมปฏิสมฺภิทา
นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
กตเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Katame dhammā kusalā?
อ้างอิงPTS 295 · สยามรัฐ 35.401 · ฉัฏฐสังคายนา 114.334
ยสฺมึ สมเย กามาวจรํ กุสลํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ โหติ โสมนสฺสสหคตํ
ญาณสมฺปยุตฺตํ รูปารมฺมณํ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā …pe…
ธมฺมารมฺมณํ วา ยํ ยํ
วา ปนารพฺภ ตสฺมึ สมเย ผสฺโส โหติ ฯเปฯ อวิกฺเขโป โหติ✎ ร่าง
dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.
อิเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Ime dhammā kusalā.
อิเมสุ ธมฺเมสุ ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā.
เตสํ
วิปาเก ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา ยาย นิรุตฺติยา เตสํ ธมฺมานํ
ปญฺญตฺติ โหติ ตตฺร ธมฺมนิรุตฺตาภิลาเป ญาณํ นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā, yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.
เยน ญาเณน ตานิ ญาณานิ ชานาติ✎ ร่าง
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—
อิมานิ ญาณานิ
อิทมตฺถโชตกานีติ ญาเณสุ ญาณํ ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.
จตสฺโส
ปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Catasso paṭisambhidā—
อตฺถปฏิสมฺภิทา ธมฺมปฏิสมฺภิทา นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา
ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
กตเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Katame dhammā kusalā?
อ้างอิงสยามรัฐ 35.402
ยสฺมึ สมเย กามาวจรํ
กุสลํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ โหติ โสมนสฺสสหคตํ ญาณสมฺปยุตฺตํ
สสงฺขาเรน ฯเปฯ✎ ร่าง
Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena …pe…
โสมนสฺสสหคตํ ญาณวิปฺปยุตฺตํ ฯเปฯ✎ ร่าง
somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ …pe…
โสมนสฺสสหคตํ ญาณวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาเรน ฯเปฯ✎ ร่าง
somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena …pe…
อุเปกฺขาสหคตํ
ญาณสมฺปยุตฺตํ ฯเปฯ✎ ร่าง
upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ …pe…
อุเปกฺขาสหคตํ ญาณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาเรน
ฯเปฯ✎ ร่าง
upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena …pe…
อุเปกฺขาสหคตํ ญาณวิปฺปยุตฺตํ ฯเปฯ✎ ร่าง
upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ …pe…
อุเปกฺขาสหคตํ
ญาณวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาเรน รูปารมฺมณํ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā …pe…
ธมฺมารมฺมณํ
วา ยํ ยํ วา ปนารพฺภ ตสฺมึ สมเย ผสฺโส โหติ ฯเปฯ อวิกฺเขโป
โหติ✎ ร่าง
dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.
อิเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Ime dhammā kusalā.
อิเมสุ ธมฺเมสุ ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā.
เตสํ วิปาเก ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.
ยาย นิรุตฺติยา เตสํ ธมฺมานํ
ปญฺญตฺติ โหติ ตตฺร ธมฺมนิรุตฺตาภิลาเป ญาณํ นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.
เยน ญาเณน ตานิ ญาณานิ ชานาติ✎ ร่าง
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—
อิมานิ ญาณานิ
อิทมตฺถโชตกานีติ ญาเณสุ ญาณํ ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.
จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Catasso paṭisambhidā—
อตฺถปฏิสมฺภิทา ธมฺมปฏิสมฺภิทา
นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
กตเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Katame dhammā kusalā?
ยสฺมึ สมเย รูปูปปตฺติยา
มคฺคํ ภาเวติ วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช
วิหรติ ปฐวีกสิณํ ตสฺมึ สมเย ผสฺโส โหติ ฯเปฯ อวิกฺเขโป
โหติ✎ ร่าง
Yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.
อิเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Ime dhammā kusalā.
อิเมสุ ธมฺเมสุ ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā.
เตสํ วิปาเก ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.
ยาย นิรุตฺติยา
เตสํ ธมฺมานํ ปญฺญตฺติ โหติ ตตฺร ธมฺมนิรุตฺตาภิลาเป ญาณํ
นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.
เยน ญาเณน ตานิ ญาณานิ ชานาติ✎ ร่าง
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—
อิมานิ
ญาณานิ อิทมตฺถโชตกานีติ ญาเณสุ ญาณํ ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.
จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Catasso paṭisambhidā—
อ้างอิงPTS 296 · ฉัฏฐสังคายนา 114.335 · พุทธชยันตี 43.122
อตฺถปฏิสมฺภิทา ธมฺมปฏิสมฺภิทา
นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
กตเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Katame dhammā kusalā?
อ้างอิงสยามรัฐ 35.403
ยสฺมึ
สมเย อรูปูปปตฺติยา มคฺคํ ภาเวติ สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ
สมติกฺกมฺม เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญาสหคตํ สุขสฺส จ
ปหานา ฯเปฯ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ตสฺมึ สมเย ผสฺโส
โหติ ฯเปฯ อวิกฺเขโป โหติ✎ ร่าง
Yasmiṁ samaye arūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.
อิเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Ime dhammā kusalā.
อิเมสุ ธมฺเมสุ
ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā.
เตสํ วิปาเก ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.
ยาย นิรุตฺติยา เตสํ ธมฺมานํ ปญฺญตฺติ โหติ ตตฺร ธมฺมนิรุตฺตาภิลาเป
ญาณํ นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.
เยน ญาเณน ตานิ
ญาณานิ ชานาติ✎ ร่าง
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—
อิมานิ ญาณานิ อิทมตฺถโชตกานีติ ญาเณสุ
ญาณํ ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.
จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Catasso paṭisambhidā—
อตฺถปฏิสมฺภิทา
ธมฺมปฏิสมฺภิทา นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.
กตเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Katame dhammā kusalā?
อ้างอิงสยามรัฐ 35.404
ยสฺมึ สมเย โลกุตฺตรํ ฌานํ ภาเวติ
นิยฺยานิกํ อปจยคามึ ทิฏฺฐิคตานํ ปหานาย ปฐมาย ภูมิยา ปตฺติยา
วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ทุกฺขาปฏิปทํ
ทนฺธาภิญฺญํ ตสฺมึ สมเย ผสฺโส โหติ ฯเปฯ อวิกฺเขโป โหติ✎ ร่าง
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.
อิเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง
Ime dhammā kusalā.
อิเมสุ ธมฺเมสุ ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Imesu dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā.
เตสํ วิปาเก ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Tesaṁ vipāke ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.
ยาย นิรุตฺติยา เตสํ ธมฺมานํ
ปญฺญตฺติ โหติ ตตฺร ธมฺมนิรุตฺตาภิลาเป ญาณํ นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา✎ ร่าง
Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.
เยน ญาเณน ตานิ ญาณานิ ชานาติ✎ ร่าง
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—
อิมานิ ญาณานิ อิทมตฺถโชตกานีติ
ญาเณสุ ญาณํ ปฏิภาณปฏิสมฺภิทา ฯ✎ ร่าง
“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.