เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 911

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๑๑] มายา ความเจ้าเล่ห์ เป็นไฉน บุคคลบางคนในโลกนี้ ประพฤติทุจริตด้วยกาย วาจา ใจ แล้วตั้งความ ปรารถนาลามกไว้ เพราะมีความต้องการปกปิดทุจริตนั้นเป็นเหตุ คือ ปรารถนาว่า ใครอย่ารู้ทันเราเลย ดำริว่าใครอย่ารู้ทันเราเลย พูดว่าใครอย่ารู้ทันเราเลย พยายาม ด้วยกายว่าใครอย่ารู้ทันเราเลย ความเจ้าเล่ห์ ความเป็นคนเจ้าเล่ห์ กิริยาที่ทำให้ หลง ความลวง ความโกง ความกลบเกลื่อน ความหลีกเลี่ยง ความซ่อน ความ ซ่อนบัง ความปกปิด ความปิดบัง ความไม่เปิดเผย ความไม่ทำให้แจ้ง ความ ปิดมิดชิด การกระทำที่ชั่ว อันใด มีลักษณะเช่นว่านี้ นี้เรียกว่า มายา ความเจ้าเล่ห์ สาเถยยะ ความโอ้อวด เป็นไฉน บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้โอ้อวด เป็นผู้โอ้อวดมาก การโอ้อวด สภาพที่โอ้อวด ความโอ้อวด ความกระด้าง สภาพที่กระด้าง การพูดเป็นเหลี่ยม เป็นคู สภาพที่พูดเป็นเหลี่ยมเป็นคู ของบุคคลนั้น อันใด นี้เรียกว่า สาเถยยะ ความโอ้อวด

vb17:78.1 #

ตตฺถ กตมา มายา✎ ร่าง

Tattha katamā māyā?

อ้างอิงPTS 358

vb17:78.2 #

อิเธกจฺโจ กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา ตสฺส ปฏิจฺฉาทนเหตุ ปาปิกํ อิจฺฉํ ปณิทหติ✎ ร่าง

Idhekacco kāyena duccaritaṁ caritvā, vācāya duccaritaṁ caritvā, manasā duccaritaṁ caritvā tassa paṭicchādanahetuṁ pāpikaṁ icchaṁ paṇidahati.

vb17:78.3 #

มา มํ ชญฺญาติ อิจฺฉติ✎ ร่าง

“Mā maṁ jaññā”ti icchati.

vb17:78.4 #

มา มํ ชญฺญาติ สงฺกปฺปติ✎ ร่าง

“Mā maṁ jaññā”ti saṅkappeti.

vb17:78.5 #

มา มํ ชญฺญาติ วาจํ ภาสติ✎ ร่าง

“Mā maṁ jaññā”ti vācaṁ bhāsati.

vb17:78.6 #

มา มํ ชญฺญาติ กาเยน ปรกฺกมติ✎ ร่าง

“Mā maṁ jaññā”ti kāyena parakkamati.

vb17:78.7 #

ยา เอวรูปา มายา มายาวิตา อจฺจาสรา วญฺจนา นิกติ วิกีรณา ปริหรณา คุหนา ปริคุหนา ฉาทนา ปริจฺฉาทนา อนุตฺตานีกมฺมํ อนาวิกมฺมํ โวจฺฉาทนา ปาปกิริยา✎ ร่าง

Yā evarūpā māyā māyāvitā accāsarā vañcanā nikati vikiraṇā pariharaṇā gūhanā parigūhanā chādanā paṭicchādanā anuttānīkammaṁ anāvikammaṁ vocchādanā pāpakiriyā—

vb17:78.8 #

อยํ วุจฺจติ มายา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “māyā”.

vb17:79.1 #

ตตฺถ กตมํ สาเถยฺยํ✎ ร่าง

Tattha katamaṁ sāṭheyyaṁ?

อ้างอิงสยามรัฐ 35.485

vb17:79.2 #

อิเธกจฺโจ สโถ โหติ ปริสโถ✎ ร่าง

Idhekacco saṭho hoti parisaṭho.

vb17:79.3 #

ยํ ตตฺถ สถํ สถตา สาเถยฺยํ กกฺขฬตา กกฺขฬิยํ ปริกฺขตตา ปาริกฺขติยํ✎ ร่าง

Yaṁ tattha saṭhaṁ saṭhatā sāṭheyyaṁ kakkaratā kakkariyaṁ parikkhattatā pārikkhattiyaṁ—

vb17:79.4 #

อิทํ วุจฺจติ สาเถยฺยํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ vuccati “sāṭheyyaṁ”.