‹ กลับ
ติกนิเทศ
เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี · ข้อ 957 · อภิ.วิ. ๓๕/๑๒๓๓๕ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๙๕๗] อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน เป็นไฉน ความฟุ้งซ่านแห่งจิต ความไม่สงบแห่งจิต ความกวัดแกว่งแห่งจิต ความ พล่านแห่งจิต อันใด นี้เรียกว่า อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน อสังวร ความไม่สำรวม เป็นไฉน บุคคลบางคนในโลกนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว เป็นผู้ถือนิมิต เป็นผู้ถือ อนุพยัญชนะ บาปอกุศลธรรมทั้งหลาย คือ อภิชฌาและโทมนัส พึงครอบงำ บุคคลนั้น ผู้ไม่สำรวมจักขุนทรีย์อยู่ เพราะการไม่สำรวมจักขุนทรีย์ใดเป็นเหตุ ย่อมไม่ปฏิบัติเพื่อสำรวมจักขุนทรีย์นั้น ไม่รักษาจักขุนทรีย์นั้น ไม่สำเร็จการสำรวม ในจักขุนทรีย์นั้น ฟังเสียงด้วยโสตะแล้ว ฯลฯ สูดกลิ่นด้วยฆานะแล้ว ฯลฯ ลิ้มรส ด้วยชิวหาแล้ว ฯลฯ ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายแล้ว ฯลฯ รู้ธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว เป็นผู้ถือนิมิต เป็นผู้ถืออนุพยัญชนะ บาปอกุศลธรรมทั้งหลาย คือ อภิชฌาและ โทมนัส พึงครอบงำบุคคลนั้น ผู้ไม่สำรวมมนินทรีย์อยู่ เพราะการไม่สำรวม มนินทรีย์ใดเป็นเหตุ ย่อมไม่ปฏิบัติเพื่อสำรวมมนินทรีย์นั้น ไม่รักษามนินทรีย์นั้น ไม่สำเร็จการสำรวมในมนินทรีย์นั้น นี้เรียกว่า อสังวร ความไม่สำรวม ทุสสีลยะ ความเป็นผู้ทุศีล เป็นไฉน ความล่วงละเมิดทางกาย ความล่วงละเมิดทางวาจา ความล่วงละเมิดทั้ง ทางกายและวาจา นี้เรียกว่า ทุสสีลยะ ความเป็นผู้ทุศีล
เทียบรายประโยค (16 ประโยค)
vb17:199.1 #
ตตฺถ กตมํ อุทฺธจฺจํ✎ ร่าง
Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?
vb17:199.2 #
ยํ จิตฺตสฺส อุทฺธจฺจํ อวูปสโม เจตโส วิกฺเขโป ภนฺตตฺตํ จิตฺตสฺส✎ ร่าง
Yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—
vb17:199.3 #
อิทํ วุจฺจติ อุทฺธจฺจํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vuccati “uddhaccaṁ”.
vb17:200.1 #
ตตฺถ กตโม อสํวโร✎ ร่าง
Tattha katamo asaṁvaro?
อ้างอิงสยามรัฐ 35.503
vb17:200.2 #
อิเธกจฺโจ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา นิมิตฺตคฺคาหี โหติ อนุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
Idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.
vb17:200.3 #
ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย น ปฏิปชฺชติ น รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ จกฺขุนฺทฺริเย น สํวรํ อาปชฺชติ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati.
vb17:200.4 #
โสเตน สทฺทํ สุตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
vb17:200.5 #
ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
vb17:200.6 #
ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
vb17:200.7 #
กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา ฯเปฯ✎ ร่าง
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
vb17:200.8 #
มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย นิมิตฺตคฺคาหี โหติ อนุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.
vb17:200.9 #
ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย น ปฏิปชฺชติ น รกฺขติ มนินฺทฺริยํ มนินฺทฺริเย น สํวรํ อาปชฺชติ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṁ, manindriye na saṁvaraṁ āpajjati—
vb17:200.10 #
อยํ วุจฺจติ อสํวโร ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati “asaṁvaro”.
vb17:201.1 #
ตตฺถ กตมํ ทุสฺสีลฺยํ✎ ร่าง
Tattha katamaṁ dussīlyaṁ?
vb17:201.2 #
กายิโก วีติกฺกโม วาจสิโก วีติกฺกโม กายิกวาจสิโก วีติกฺกโม✎ ร่าง
Kāyiko vītikkamo, vācasiko vītikkamo, kāyikavācasiko vītikkamo—
vb17:201.3 #
อิทํ วุจฺจติ ทุสฺสีลฺยํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vuccati “dussīlyaṁ”.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน