เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑๓๗] ส. ผัสสะเกิดร่วมกับจิต หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่า ผัสสะเกิดร่วมกับจิต ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า ผัสสะ
เป็นเจตสิก
ส. เวทนา ฯลฯ สัญญา เจตนา ฯลฯ สัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ราคะ
โทสะ โมหะ ฯลฯ อโนตตัปปะ เกิดร่วมกับจิต หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่า อโนตตัปปะเกิดร่วมกับจิต ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า
อโนตตัปปะ เป็นเจตสิก
ป. เพราะทำวิเคราะห์ว่า เกิดร่วมกับจิต จึงชื่อว่าเจตสิก หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. เพราะทำวิเคราะห์ว่า เกิดร่วมกับผัสสะ ก็ชื่อว่าผัสสสิกหรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. เพราะทำวิเคราะห์ว่า เกิดร่วมกับจิต จึงชื่อว่าเจตสิกหรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. เพราะทำวิเคราะห์ว่า เกิดร่วมกับเวทนา ฯลฯ กับสัญญา ฯลฯ กับเจตนา
ฯลฯ กับสัทธา กับวิริยะ กับสติ กับสมาธิ กับปัญญา กับราคะ
กับโทสะ กับโมหะ ฯลฯ กับอโนตตัปปะ ก็ชื่อว่า อโนตตัปปสิก
หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ส. เจตสิกธรรมไม่มี หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า จิตนี้และบรรดาเจตสิกธรรมย่อมปรากฏ
แก่ผู้ทราบชัดโดยความเป็นอนัตตา ครั้นทราบชัดธรรมทั้ง ๒ นั้น
ทั้งที่หยาบและประณีตแล้ว ก็เป็นผู้มีความเห็นโดยชอบ ทราบชัดว่า
มีอันแตกดับเป็นธรรมดา ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ถ้าอย่างนั้น เจตสิกธรรมก็มีอยู่น่ะสิ
ผสฺโส จิตฺเตน สหชาโตติ ฯ✎ ร่าง
Phasso cittena sahajātoti?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 116.283
หญฺจิ
ผสฺโส จิตฺเตน สหชาโต เตน วต เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
Hañci phasso cittena sahajāto, tena vata re vattabbe—
ผสฺโส เจตสิโกติ ฯ✎ ร่าง
“phasso cetasiko”ti.
เวทนา ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanā …pe…
เจตนา ฯเปฯ✎ ร่าง
cetanā …
โมโห ฯเปฯ✎ ร่าง
moho …pe…
อโนตฺตปฺปํ จิตฺเตน สหชาตนฺติ ฯ✎ ร่าง
anottappaṁ cittena sahajātanti?
หญฺจิ อโนตฺตปฺปํ จิตฺเตน สหชาตํ เตน วต เร
วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
Hañci anottappaṁ cittena sahajātaṁ, tena vata re vattabbe—
อโนตฺตปฺปํ เจตสิกนฺติ ฯ✎ ร่าง
“anottappaṁ cetasikan”ti.
จิตฺเตน สหชาตาติ กตฺวา
เจตสิกาติ ฯ✎ ร่าง
Cittena sahajātāti katvā cetasikāti?
อ้างอิงPTS 339 · พุทธชยันตี 45.288
ผสฺเสน สหชาตาติ กตฺวา ผสฺสสิกาติ ฯ✎ ร่าง
Phassena sahajātāti katvā phassasikāti?
จิตฺเตน สหชาตาติ กตฺวา เจตสิกาติ ฯ✎ ร่าง
Cittena sahajātāti katvā cetasikāti?
เวทนาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanāya …
สมาธินา✎ ร่าง
samādhinā …
โมเหน ฯเปฯ✎ ร่าง
mohena …pe…
อโนตฺตปฺเปน สหชาตาติ
กตฺวา อโนตฺตปฺปสิกาติ ฯ✎ ร่าง
anottappena sahajātāti katvā anottappāsikāti?
นตฺถิ เจตสิโก ธมฺโมติ ฯ✎ ร่าง
Natthi cetasiko dhammoti?
นนุ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
Nanu vuttaṁ bhagavatā—
จิตฺตมิทํ เจตสิกา จ ธมฺมา✎ ร่าง
“Cittañhidaṁ cetasikā ca dhammā,
อนตฺตโต สํวิทิตสฺส โหนฺติ✎ ร่าง
Anattato saṁviditassa honti;
หีนปฺปณีตํ ตทุภเย วิทิตฺวา✎ ร่าง
Hīnappaṇītaṁ tadubhaye viditvā,
สมฺมทฺทโส เวทิ ปโลกธมฺมนฺติ✎ ร่าง
Sammaddaso vedi palokadhamman”ti.
อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Attheva suttantoti?
เตน หิ อตฺถิ เจตสิโก ธมฺโมติ ฯ✎ ร่าง
Tena hi atthi cetasiko dhammoti.