เล่ม ๓๗ — อภิธรรมปิฎก ธาตุกถา–ปุคคลปัญญัตติ ข้อ 1216

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๒๑๖] ส. อายตนะ ๕ เท่านั้น เป็นกาม หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย กามคุณนี้ ๕ อย่าง ๕ อย่างเป็นไฉน? รูปอันเป็นวิสัยแห่งจักขุวิญญาณ ฯลฯ โผฏฐัพพะ อันเป็นวิสัยแห่งกายวิญญาณ ที่น่าปรารถนา น่าใคร จำเริญใจ น่ารัก ยั่วกาม เป็นที่ตั้งแห่งความยินดี ดูกรภิกษุทั้งหลาย กามคุณ ๕ อย่าง ฉะนี้แล อีกอย่างหนึ่ง ทั้ง ๕ อย่างนี้มิใช่กาม (แต่) ทั้ง ๕ อย่างนี้ เรียกในวินัยของพระอริยะว่า กามคุณ ความกำหนัดด้วยอำนาจความดำริเป็นกามของบุรุษ สิ่งที่สวยงามใน โลกไม่ใช่กาม ความกำหนัดด้วยอำนาจความดำริ เป็นกามของบุรุษ สิ่งที่สวยงามย่อมตั้งอยู่ในโลกอย่างนี้แล แต่ว่านักปราชญ์ ย่อม กำจัดความพอใจในสิ่งที่สวยงามนี้ ดังนี้ ๑- เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่ หรือ? @๑. อํ. ฉกฺก ข้อ ๓๓๔ หน้า ๔๕๙ ป. ถูกแล้ว ส. ถ้าอย่างนั้น ก็ไม่พึงกล่าวว่า อายตนะ ๕ เท่านั้น เป็นกาม

kv8.4:3.1 #

ปญฺเจวายตนา กามาติ ฯ✎ ร่าง

Pañcevāyatanā kāmāti?

อ้างอิงสยามรัฐ 37.399

kv8.4:3.2 #

อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Āmantā.

kv8.4:3.3 #

นนุ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง

Nanu vuttaṁ bhagavatā—

kv8.4:3.4 #

ปญฺจิเม ภิกฺขเว กามคุณา ฯ✎ ร่าง

“pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā.

kv8.4:3.5 #

กตเม ปญฺจ ฯ✎ ร่าง

Katame pañca?

kv8.4:3.6 #

จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา ฯเปฯ✎ ร่าง

Cakkhuviññeyyā rūpā …pe…

kv8.4:3.7 #

กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนิยา✎ ร่าง

kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā—

kv8.4:3.8 #

อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ กามคุณา✎ ร่าง

ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.

kv8.4:3.9 #

อปิจ ภิกฺขเว เนเต กามา กามคุณา นาเมเต อริยสฺส วินเย วุจฺจนฺติ✎ ร่าง

Api ca, bhikkhave, nete kāmā kāmaguṇā nāmete ariyassa vinaye vuccan”ti—

kv8.4:4.1 #

สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม✎ ร่าง

“Saṅkapparāgo purisassa kāmo,

kv8.4:4.2 #

น เต กามา ยานิ จิตฺรานิ โลเก✎ ร่าง

Na te kāmā yāni citrāni loke;

kv8.4:4.3 #

สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม✎ ร่าง

Saṅkapparāgo purisassa kāmo,

kv8.4:4.4 #

ติฏฺฐนฺติ จิตฺรานิ ตเถว โลเก✎ ร่าง

Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke;

kv8.4:4.5 #

อเถตฺถ ธีรา วินยนฺติ ฉนฺทนฺติ✎ ร่าง

Athettha dhīrā vinayanti chandan”ti.

kv8.4:5.1 #

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ✎ ร่าง

Attheva suttantoti?

kv8.4:5.2 #

อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Āmantā.

kv8.4:5.3 #

เตน หิ น วตฺตพฺพํ✎ ร่าง

Tena hi na vattabbaṁ—

kv8.4:5.4 #

ปญฺเจวายตนา กามาติ ฯ✎ ร่าง

“pañcevāyatanā kāmā”ti.

kv8.4:5.5 #

กามกถา ฯ✎ ร่าง

Kāmakathā niṭṭhitā.

kv8.5:0.1 #

—

Kathāvatthu

kv8.5:0.2 #

—

Mahāpaṇṇāsaka

kv8.5:0.3 #

—

Aṭṭhamavagga

kv8.5:0.4 #

รูปธาตุกถา✎ ร่าง

Rūpadhātukathā