เล่ม ๓๗ — อภิธรรมปิฎก ธาตุกถา–ปุคคลปัญญัตติ ข้อ 1897

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๘๙๗] ส. ทุกข์เท่านั้น เป็นปรินิปผันนะ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นพระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นทุกข์ (และ) อัญญา- ตาวินทรีย์ก็ไม่เที่ยง มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นพระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นทุกข์ (และ) อัญญาตาวินทรีย์ก็ไม่เที่ยง ก็ต้องไม่กล่าวว่า ทุกข์เท่านั้นเป็นปรินิปผันนะ มหา นิยาโม อนุสยา นิคฺคโห ขุทฺทกปณฺจมา ปรปฺปวาทมทฺทนา สุตฺตมูลสมาหิตา อุชฺโชตนา สตฺถุสมเย กถาวตฺถุปฺปกรเณ กถาวัตถุปกรณ์ มี ๕ ปัณณาสก์ คือ (๑) มหาปัณณาสก์ (๒) นิยามปัณณาสก์ (๓) อนุสยปัณณาสก์ (๔) นิคคหปัณณาสก์ (๕) ขุททกปัณณาสก์ อันพระโมคคัลลีบุตรติสสเถระทำพระสูตรให้เป็นมูลตั้งไว้ ให้เป็นเครื่องย่ำยี ปรัปวาท พรุ่งโพรงอยู่ในพระพุทธศาสนา

kv23.5:4.1 #

ทุกฺขญฺเญว ปรินิปฺผนฺนนฺติ ฯ✎ ร่าง

Dukkhaññeva parinipphannanti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 116.506

kv23.5:4.2 #

อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Āmantā.

kv23.5:4.3 #

นนุ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง

Nanu yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ vuttaṁ bhagavatā—

kv23.5:4.4 #

อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อนิจฺจนฺติ ฯ✎ ร่าง

“aññātāvindriyaṁ aniccan”ti?

kv23.5:4.5 #

อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Āmantā.

kv23.5:4.6 #

หญฺจิ ยทนิจฺจํ ตํ ทุกฺขํ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง

Hañci yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ vuttaṁ bhagavatā—

kv23.5:4.7 #

อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อนิจฺจํ โน วต เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง

“aññātāvindriyaṁ aniccaṁ”, no ca vata re vattabbe—

kv23.5:4.8 #

ทุกฺขญฺเญว ปรินิปฺผนฺนนฺติ ฯ✎ ร่าง

“dukkhaññeva parinipphannan”ti.

kv23.5:4.9 #

อปรินิปฺผนฺนกถา ฯ✎ ร่าง

Aparinipphannakathā niṭṭhitā.

kv23.5:4.10 #

เตวีสติโม วคฺโค ฯ✎ ร่าง

Tevīsatimo vaggo.

kv23.5:4.11 #

ตสฺส อุทฺทานํ✎ ร่าง

Tassuddānaṁ

kv23.5:5.1 #

เอกาธิปฺปาเยน เมถุโน ธมฺโม ปฏิเสวิตพฺโพ อรหนฺตานํ วณฺเณน อมนุสฺสา เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺติ โพธิสตฺโต อิสฺสริยกามการิกาเหตุ วินิปาตํ คจฺฉติ คพฺภเสยฺยํ โอกฺกมติ ทุกฺกรการิกํ อกาสิ อปรนฺตปํ อกาสิ อญฺญํ สตฺถารํ อุทฺทิสิ อตฺถิ นราโค ราคปฏิรูปโก อตฺถิ นโทโส โทสปฏิรูปโก อตฺถิ นโมโห โมหปฏิรูปโก อตฺถิ นกิเลโส กิเลสปฏิรูปโก รูปํ อปรินิปฺผนฺนํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อปรินิปฺผนฺนนฺติ ฯ✎ ร่าง

Ekādhippāyena methuno dhammo paṭisevitabbo, arahantānaṁ vaṇṇena amanussā methunaṁ dhammaṁ paṭisevanti, bodhisatto issariyakāmakārikāhetu vinipātaṁ gacchati, gabbhaseyyaṁ okkamati, dukkarakārikaṁ akāsi, aparantapaṁ akāsi, aññaṁ satthāraṁ uddisi, atthi na rāgo rāgapatirūpako, atthi na doso dosapatirūpako, atthi na moho mohapatirūpako atthi na kileso kilesapatirūpako, rūpaṁ aparinipphannaṁ aññātāvindriyaṁ aparinipphannanti.

อ้างอิงสยามรัฐ 37.662 · พุทธชยันตี 46.518

kv23.5:5.2 #

—

Khuddako aḍḍhapaṇṇāsako.

kv23.5:5.3 #

—

Tassuddānaṁ

kv23.5:6.1 #

นวํกตํ นิพฺพุติ เอกาธิปฺปาโย รูปํ อปรินิปฺผนฺนํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อปรินิปฺผนฺนนฺติ ฯ✎ ร่าง

Navaṁ, nibbuti, ekādhippāyoti.

kv23.5:6.2 #

—

Paṇṇāsakuddānaṁ

kv23.5:7.1 #

มหา นิยาโม อนุสยา✎ ร่าง

Mahāniyāmo anusayā,

อ้างอิงPTS 628

kv23.5:7.2 #

นิคฺคโห ขุทฺทกปญฺจมา✎ ร่าง

niggaho khuddakapañcamo;

kv23.5:7.3 #

ปรปฺปวาท มทฺทนา✎ ร่าง

Parappavādamaddanā,

kv23.5:7.4 #

สุตฺตมูล สมาหิตา✎ ร่าง

suttamūlasamāhitā;

kv23.5:7.5 #

อุชฺโชตนา สตฺถุสมเย✎ ร่าง

Ujjotanā satthusamaye,

kv23.5:7.6 #

กถาวตฺถุปฺปกรเณ ฯ✎ ร่าง

kathāvatthupakaraṇeti.

kv23.5:7.7 #

ปญฺจตฺตึสภาณวารํ✎ ร่าง

Pañcattiṁsabhāṇavāraṁ

kv23.5:7.8 #

กถาวตฺถุปฺปกรณํ นิฏฺฐิตํ✎ ร่าง

kathāvatthupakaraṇaṁ niṭṭhitaṁ.