เนื้อความทั้งข้อ
[๕๗] ป. ท่านไม่พึงหยั่งเห็นบุคคลโดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่ ดังนี้
หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. บุคคลในรูปหรือ ฯลฯ บุคคลอื่นจากรูปหรือ ฯลฯ รูปในบุคคลหรือ ฯลฯ
เวทนาเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ บุคคลในเวทนาหรือ ฯลฯ บุคคลอื่นจากเวทนาหรือ ฯลฯ เวทนา
ในบุคคลหรือ ฯลฯ สัญญาเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ บุคคลในสัญญาหรือ ฯลฯ บุคคลอื่นจากสัญญา
หรือ ฯลฯ สัญญาในบุคคลหรือ ฯลฯ สังขารเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ บุคคลในสังขารหรือ ฯลฯ
บุคคลอื่นจากสังขารหรือ ฯลฯ วิญญาณเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ สังขารในบุคคลหรือ ฯลฯ วิญญาณ
ในบุคคลหรือ ฯลฯ หรือ ฯลฯ บุคคลในวิญญาณหรือ ฯลฯ บุคคลอื่นจากวิญญาณหรือ ฯลฯ
วิญญาณในบุคคลหรือ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น
ป. ท่านจงรับรู้ปฏิกรรม, หากว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติ
เพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่ ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า วิญญาณในบุคคล, ที่ท่านกล่าวใน
ปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่
แต่ไม่พึงกล่าวว่า วิญญาณในบุคคล ดังนี้ ผิด, แต่ถ้าไม่พึงกล่าวว่า วิญญาณในบุคคลก็ต้อง
ไม่กล่าวว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่, ที่ท่านกล่าวใน
ปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่
แต่ไม่พึงกล่าวว่า วิญญาณในบุคคล ดังนี้ ผิด ฯลฯ
ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ ฯ✎ ร่าง
Puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenāti?
วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
Vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโนติ ฯ✎ ร่าง
“atthi puggalo attahitāya paṭipanno”ti?
รูปสฺมึ ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Rūpasmiṁ puggalo …pe…
อญฺญตฺร รูปา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra rūpā puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ
รูปํ ฯเปฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ rūpaṁ …pe….
เวทนา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanā puggalo …pe…
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 116.27
เวทนาย ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
vedanāya puggalo …pe…
อญฺญตฺร เวทนาย ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra vedanāya puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ เวทนา ฯเปฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ vedanā …pe….
สญฺญา
ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Saññā puggalo …pe…
อ้างอิงสยามรัฐ 37.33
สญฺญาย ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
saññāya puggalo …pe…
อญฺญตฺร สญฺญาย ปุคฺคโล
ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra saññāya puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ สญฺญา ฯเปฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ saññā …pe….
สงฺขารา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Saṅkhārā puggalo …pe…
สงฺขาเรสุ
ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
saṅkhāresu puggalo …pe…
อญฺญตฺร สงฺขาเรหิ ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra saṅkhārehi puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ
สงฺขารา ฯเปฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ saṅkhārā …pe….
วิญฺญาณํ ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Viññāṇaṁ puggalo …pe…
อ้างอิงพุทธชยันตี 44.72
วิญฺญาณสฺมึ ปุคฺคโล
ฯเปฯ✎ ร่าง
viññāṇasmiṁ puggalo …pe…
อญฺญตฺร วิญฺญาณา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra viññāṇā puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ ฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ viññāṇanti?
น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯ✎ ร่าง
Na hevaṁ vattabbe.
อาชานาหิ ปฏิกมฺมํ✎ ร่าง
Ājānāhi paṭikammaṁ.
หญฺจิ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
Hañci vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล
อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน เตน วต เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
“atthi puggalo attahitāya paṭipanno”, tena vata re vattabbe—
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ
ยํ ตตฺถ วเทสิ วตฺตพฺเพ โข วุตฺตํ ภควตา อตฺถิ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย
ปฏิปนฺโน โน จ วตฺตพฺเพ ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ มิจฺฉา
{๕๗.๒} โน เจ ปน วตฺตพฺเพ ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ โน วต เร
วตฺตพฺเพ วุตฺตํ ภควตา อตฺถิ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโนติ✎ ร่าง
“puggalasmiṁ viññāṇan”ti.
ยํ ตตฺถ
วเทสิ✎ ร่าง
Yaṁ tattha vadesi—
วตฺตพฺเพ โข✎ ร่าง
“vattabbe kho—
วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
‘vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน
โน จ วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
atthi puggalo attahitāya paṭipanno’, no ca vattabbe—
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ มิจฺฉา ฯ✎ ร่าง
‘puggalasmiṁ viññāṇan’”ti micchā.
—
No ce pana vattabbe—
อ้างอิงPTS 23
—
“puggalasmiṁ viññāṇan”ti, no ca vata re vattabbe—
—
‘atthi puggalo attahitāya paṭipanno’”ti.
—
atthi puggalo attahitāya paṭipanno’, no ca vattabbe—
เปฯ✎ ร่าง
‘puggalasmiṁ viññāṇan’”ti micchā …pe….