เนื้อความทั้งข้อ
[๖๔๓] ป. ไม่พึงกล่าวว่า สังขารทั้งปวงเป็นดุจเถ้ารึง ไม่มีระยะว่างเว้น หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เป็นลาภของพวกเธอ
พวกเธอได้ดี ขณะเพื่อการอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ พวกเธอแทง
ตลอดแล้ว ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราได้เห็นนรกชื่อว่า ฉผัสสายตนิกา
ในนรกชื่อว่า ฉผัสสายตนิกานั้น บุคคลเห็นรูปอย่างใดอย่างหนึ่งด้วย
จักษุ ย่อมเห็นแต่รูปที่มีลักษณะไม่น่าปรารถนา มิได้เห็นรูปที่มี
ลักษณะน่าปรารถนา ย่อมเห็นแต่รูปที่มีลักษณะไม่น่าใคร่ มิได้เห็น
รูปที่มีลักษณะน่าใคร่ ย่อมเห็นแต่รูปที่มีลักษณะไม่น่าพึงใจ มิได้
@๑. สํ. สฬา. ข้อ ๔๑๓ หน้า ๒๗๘ และ อํ. นวก. ข้อ ๒๓๘ หน้า ๔๒๙
เห็นรูปที่มีลักษณะน่าพึงใจ ฟังเสียงอย่างใดอย่างหนึ่งด้วยโสต ฯลฯ
ดมกลิ่นอย่างใดอย่างหนึ่งด้วยจมูก ฯลฯ ลิ้มรสอย่างใดอย่างหนึ่ง
ด้วยลิ้น ฯลฯ ถูกต้องโผฏฐัพพะอย่างใดอย่างหนึ่งด้วยกาย ฯลฯ
รู้แจ้งธรรมารมณ์อย่างใดอย่างหนึ่งด้วยใจ ย่อมรู้แจ้งแต่ธรรมารมณ์
ที่มีลักษณะไม่น่าปรารถนา มิได้รู้แจ้งธรรมารมณ์ที่มีลักษณะน่า
ปรารถนา ย่อมรู้แจ้งแต่ธรรมารมณ์ที่มีลักษณะไม่น่าใคร่ มิได้รู้แจ้ง
ธรรมารมณ์ที่มีลักษณะน่าใคร่ ย่อมรู้แจ้งแต่ธรรมารมณ์ที่มีลักษณะ
ไม่น่าพึงใจ มิได้รู้แจ้งธรรมารมณ์ที่มีลักษณะน่าพึงใด ดังนี้ เป็น
สูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. ถ้าอย่างนั้น สังขารทั้งปวงก็เป็นดุจเถ้ารึง ไม่มีระยะว่างเว้นน่ะสิ
น วตฺตพฺพํ✎ ร่าง
Na vattabbaṁ—
อ้างอิงพุทธชยันตี 44.536
สพฺเพ สงฺขารา อโนธึกตฺวา กุกฺกุฬาติ ฯ✎ ร่าง
“sabbe saṅkhārā anodhiṁ katvā kukkuḷā”ti?
นนุ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
Nanu vuttaṁ bhagavatā—
ลาภา โว ภิกฺขเว สุลทฺธํ
โว ภิกฺขเว ขโณ โว ปฏิวิทฺโธ พฺรหฺมจริยวาสาย✎ ร่าง
“lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṁ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya.
ทิฏฺฐา มยา
ภิกฺขเว ฉผสฺสายตนิกา นาม นิรยา✎ ร่าง
Diṭṭhā mayā, bhikkhave, cha phassāyatanikā nāma nirayā.
ตตฺถ ยํ กิญฺจิ จกฺขุนา รูปํ
ปสฺสติ อนิฏฺฐรูปญฺเญว ปสฺสติ โน อิฏฺฐรูปํ อกนฺตรูปญฺเญว
ปสฺสติ โน กนฺตรูปํ อมนาปรูปญฺเญว ปสฺสติ โน มนาปรูปํ✎ ร่าง
Tattha yaṁ kiñci cakkhunā rūpaṁ passati, aniṭṭharūpaññeva passati no iṭṭharūpaṁ, akantarūpaññeva passati no kantarūpaṁ, amanāparūpaññeva passati no manāparūpaṁ.
ยํ กิญฺจิ โสเตน สทฺทํ สุณาติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Yaṁ kiñci sotena saddaṁ suṇāti …pe…
ฆาเนน คนฺธํ ฆายติ
ฯเปฯ✎ ร่าง
ghānena gandhaṁ ghāyati …
ชิวฺหาย รสํ สายติ ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāya rasaṁ sāyati …
กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสติ ฯเปฯ✎ ร่าง
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusati …
มนสา ธมฺมํ วิชานาติ อนิฏฺฐรูปญฺเญว วิชานาติ โน อิฏฺฐรูปํ
อกนฺตรูปญฺเญว วิชานาติ โน กนฺตรูปํ อมนาปรูปญฺเญว วิชานาติ
โน มนาปรูปนฺติ✎ ร่าง
manasā dhammaṁ vijānāti, aniṭṭharūpaññeva vijānāti no iṭṭharūpaṁ, akantarūpaññeva vijānāti no kantarūpaṁ, amanāparūpaññeva vijānāti no manāparūpan”ti.
อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Attheva suttantoti?
เตน หิ✎ ร่าง
Tena hi vattabbaṁ—
สพฺเพ สงฺขารา อโนธึกตฺวา กุกฺกุฬาติ ฯ✎ ร่าง
“sabbe saṅkhārā anodhiṁ katvā kukkuḷā”ti.