เนื้อความทั้งข้อ
[๗๕] ป. บัญญัติว่ากายหรือว่าสรีระก็ดี ว่าสรีระหรือว่ากายก็ดี รวมเพ่งถึงกาย บัญญัติ
ทั้งสองนี้ก็อย่างเดียวกัน มีอรรถอันเดียวกัน เสมอกัน เท่ากัน เหมือนกัน หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่ ดังนี้
หรือ?
ส. ถูกแล้ว
ป. กายเป็นอื่น บุคคลก็เป็นอื่น หรือ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น
ป. ท่านจงรับรู้ปฏิกรรม, หากว่า บัญญัติว่ากายหรือว่าสรีระก็ดี ว่าสรีระหรือว่า
กายก็ดี รวมเพ่งถึงกาย บัญญัติทั้งสองนี้ก็อย่างเดียวกัน มีอรรถอันเดียวกัน เสมอกัน เท่ากัน
เหมือนกัน พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่ ด้วยเหตุนั้นนะ
ท่านจึงต้องกล่าวว่า กายเป็นอื่น บุคคลก็เป็นอื่น, ที่ท่านกล่าวในปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า
บัญญัติว่ากายหรือว่าสรีระก็ดี ว่าสรีระหรือว่ากายก็ดี รวมเพ่งถึงกาย บัญญัติทั้งสองนี้ก็อย่างเดียว
กัน มีอรรถอันเดียวกัน เสมอกัน เท่ากัน เหมือนกัน พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคล
ผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตนมีอยู่ แต่ไม่พึงกล่าวว่า กายเป็นอื่น บุคคลก็เป็นอื่น ดังนี้ ผิด, แต่ถ้าไม่พึง
กล่าวว่า กายเป็นอื่น บุคคลก็เป็นอื่น ก็ต้องไม่กล่าวว่า บัญญัติว่ากายหรือว่าสรีระก็ดี ว่าสรีระหรือ
ว่ากายก็ดีรวมเพ่งถึงกาย บัญญัติทั้งสองนี้ ก็อย่างเดียวกัน มีอรรถอันเดียวกัน เสมอกัน เท่ากัน
เหมือนกัน พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่ ที่ท่านกล่าวใน
ปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า บัญญัติว่ากายหรือว่าสรีระก็ดี ว่าสรีระหรือว่ากายก็ดี รวมเพ่งถึงกาย
บัญญัติทั้งสองนี้ก็อย่างเดียวกัน มีอรรถอันเดียวกัน เสมอกัน เท่ากัน เหมือนกัน พระผู้มี
พระภาคได้ตรัสไว้ว่า บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลตน มีอยู่ แต่ไม่พึงกล่าวว่า กายเป็นอื่น บุคคล
ก็เป็นอื่น ดังนี้ ผิด ฯลฯ
กาโยติ วา สรีรนฺติ วา สรีรนฺติ วา กาโยติ วา
กายํ อปฺปิยํ กริตฺวา เอเส เส เอกฏฺเฐ สเม สภาเค ตชฺชาเตติ ฯ✎ ร่าง
Kāyoti vā sarīranti vā, sarīranti vā kāyoti vā, kāyaṁ appiyaṁ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāteti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 44.84
วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
Vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย
ปฏิปนฺโนติ ฯ✎ ร่าง
“atthi puggalo attahitāya paṭipanno”ti?
อญฺโญ กาโย อญฺโญ ปุคฺคโลติ ฯ✎ ร่าง
Añño kāyo añño puggaloti?
น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯ✎ ร่าง
Na hevaṁ vattabbe.
อาชานาหิ ปฏิกมฺมํ✎ ร่าง
Ājānāhi paṭikammaṁ.
อ้างอิงPTS 28 · สยามรัฐ 37.39
หญฺจิ กาโยติ วา
สรีรนฺติ วา สรีรนฺติ วา กาโยติ วา กายํ อปฺปิยํ กริตฺวา เอเส
เส เอกฏฺเฐ สเม สภาเค ตชฺชาเต วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
Hañci kāyoti vā sarīranti vā, sarīranti vā kāyoti vā, kāyaṁ appiyaṁ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāte, vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล
อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน เตน วต เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
“atthi puggalo attahitāya paṭipanno”, tena vata re vattabbe—
อญฺโญ กาโย
อญฺโญ ปุคฺคโลติ✎ ร่าง
“añño kāyo añño puggalo”ti.
ยํ ตตฺถ วเทสิ✎ ร่าง
Yaṁ tattha vadesi—
วตฺตพฺเพ โข✎ ร่าง
“vattabbe kho—
กาโยติ วา
สรีรนฺติ วา สรีรนฺติ วา กาโยติ วา กายํ อปฺปิยํ กริตฺวา เอเส
เส เอกฏฺเฐ สเม สภาเค ตชฺชาเต วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
‘kāyoti vā sarīranti vā, sarīranti vā kāyoti vā, kāyaṁ appiyaṁ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāte, vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล
อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน จ วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
atthi puggalo attahitāya paṭipanno’, no ca vattabbe—
อญฺโญ กาโย อญฺโญ
ปุคฺคโลติ มิจฺฉา✎ ร่าง
‘añño kāyo añño puggalo’”ti micchā.
โน เจ ปน วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
No ce pana vattabbe—
อญฺโญ กาโย อญฺโญ ปุคฺคโลติ
โน วต เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
“añño kāyo añño puggalo”ti, no ca vata re vattabbe—
กาโยติ วา สรีรนฺติ วา สรีรนฺติ วา กาโยติ วา
กายํ อปฺปิยํ กริตฺวา เอเส เส เอกฏฺเฐ สเม สภาเค ตชฺชาเต วุตฺตํ
ภควตา✎ ร่าง
“kāyoti vā sarīranti vā, sarīranti vā kāyoti vā, kāyaṁ appiyaṁ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāte, vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโนติ✎ ร่าง
‘atthi puggalo attahitāya paṭipanno’”ti.
ยํ ตตฺถ วเทสิ✎ ร่าง
Yaṁ tattha vadesi—
วตฺตพฺเพ
โข✎ ร่าง
“vattabbe kho—
กาโยติ วา สรีรนฺติ วา สรีรนฺติ วา กาโยติ วา กายํ อปฺปิยํ กริตฺวา
เอเส เส เอกฏฺเฐ สเม สภาเค ตชฺชาเต วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
‘kāyoti vā sarīranti vā, sarīranti vā kāyoti vā, kāyaṁ appiyaṁ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāte, vuttaṁ bhagavatā—
อตฺถิ ปุคฺคโล
อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน จ วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
atthi puggalo attahitāya paṭipanno’, no ca vattabbe—
อญฺโญ กาโย อญฺโญ ปุคฺคโลติ
มิจฺฉา ฯเปฯ สงฺขิตฺตํ ฯ✎ ร่าง
‘añño kāyo añño puggalo’”ti micchā.
ปญฺญตฺตานุโยโค ฯ✎ ร่าง
Paññattānuyogo.