เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗] ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นอัพยากฤต ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีอัพยากตมูล
เป็นมูลหรือ?
อัพยากฤตที่เป็นอเหตุกะ ไม่ใช่มีอัพยากตมูลเป็นมูล อัพยากฤตที่เป็นสเหตุกะ มี
อัพยากตมูลเป็นมูล.
หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีอัพยากตมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นอัพยากฤต?
ถูกแล้ว.
ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นอัพยากฤต ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีมูลอย่างเดียวกัน
โดยเป็นอัพยากตมูลเป็นมูลหรือ?
อัพยากฤตที่เป็นอเหตุกะ ไม่ใช่มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นอัพยากตมูลเป็นมูล อัพยากฤต
ที่เป็นสเหตุกะ มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นอัพยากตมูลเป็นมูล.
หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นอัพยากตมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้น
ทั้งหมด เป็นอัพยากฤต?
ถูกแล้ว.
ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใด มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นอัพยากตมูลเป็นมูล ธรรม
เหล่านั้นทั้งหมด มีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นอัพยากตมูล เป็นมูลหรือ?
มูลเหล่าใดที่เป็นอัพยากตมูล เกิดร่วมกัน มูลเหล่านั้นชื่อว่ามีมูลอย่างเดียวกันเป็นมูล
ด้วย มีมูลอาศัยกันและกันเป็นมูลด้วย ธรรมที่เกิดร่วมกันกับอัพยากตมูลที่เหลือนอกนั้น มีมูล
อย่างเดียวกันโดยเป็นอัพยากตมูลเป็นมูล แต่ไม่ใช่มีมูลอาศัยกันและกันเป็นมูล.
หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นอัพยากตมูลเป็นมูล ธรรม-
*เหล่านั้นทั้งหมด เป็นอัพยากฤต?
ถูกแล้ว.
เยเกจิ อพฺยากตา ธมฺมา สพฺเพ เต อพฺยากตมูลมูลกาติ✎ ร่าง
Ye keci abyākatā dhammā, sabbe te abyākatamūlamūlakāti?
อ้างอิงPTS 1.17 · ฉัฏฐสังคายนา 117.18
อเหตุกํ อพฺยากตํ น อพฺยากตมูลมูลกํ สเหตุกํ อพฺยากตํ อพฺยากตมูลมูลกํ ฯ✎ ร่าง
Ahetukaṁ abyākataṁ na abyākatamūlamūlakaṁ. Sahetukaṁ abyākataṁ abyākatamūlamūlakaṁ.
เย วา ปน อพฺยากตมูลมูลกา สพฺเพ เต ธมฺมา อพฺยากตาติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง
Ye vā pana abyākatamūlamūlakā, sabbe te dhammā abyākatāti? Āmantā.
เยเกจิ อพฺยากตา ธมฺมา สพฺเพ เต อพฺยากตมูเลน เอกมูลมูลกาติ✎ ร่าง
Ye keci abyākatā dhammā, sabbe te abyākatamūlena ekamūlamūlakāti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 48.28
อเหตุกํ
อพฺยากตํ อพฺยากตมูเลน น เอกมูลมูลกํ สเหตุกํ อพฺยากตํ อพฺยากตมูเลน
เอกมูลมูลกํ ฯ✎ ร่าง
Ahetukaṁ abyākataṁ abyākatamūlena na ekamūlamūlakaṁ. Sahetukaṁ abyākataṁ abyākatamūlena ekamūlamūlakaṁ.
เย วา ปน อพฺยากตมูเลน เอกมูลมูลกา สพฺเพ เต ธมฺมา
อพฺยากตาติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง
Ye vā pana abyākatamūlena ekamūlamūlakā, sabbe te dhammā abyākatāti? Āmantā.
อ้างอิงสยามรัฐ 38.14
เยเกจิ อพฺยากตมูเลน เอกมูลมูลกา
ธมฺมา สพฺเพ เต อพฺยากตมูเลน อญฺญมญฺญมูลมูลกาติ✎ ร่าง
Ye keci abyākatamūlena ekamūlamūlakā dhammā, sabbe te abyākatamūlena aññamaññamūlamūlakāti?
มูลานิ
ยานิ เอกโต อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตมูลานิ เอกมูลมูลกานิ เจว
อญฺญมญฺญมูลมูลกานิ จ อวเสสา อพฺยากตมูลสหชาตา ธมฺมา
อพฺยากตมูเลน เอกมูลมูลกา น จ อญฺญมญฺญมูลมูลกา ฯ✎ ร่าง
Mūlāni yāni ekato uppajjanti abyākatamūlāni ekamūlamūlakāni ceva aññamaññamūlamūlakāni ca. Avasesā abyākatamūlasahajātā dhammā abyākatamūlena ekamūlamūlakā, na ca aññamaññamūlamūlakā.
อ้างอิงPTS 1.18
เย
วา ปน อพฺยากตมูเลน อญฺญมญฺญมูลมูลกา สพฺเพ เต ธมฺมา
อพฺยากตาติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง
Ye vā pana abyākatamūlena aññamaññamūlamūlakā, sabbe te dhammā abyākatāti? Āmantā.
—
1.2.1.4. Nāmapada nayacatukka