เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 415

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๑๕] มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ธัมมายตนะเคยเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น หรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า ธัมมายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. ธัมมายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ซึ่งไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะเคยเกิดขึ้นแล้ว และมนายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นสัตว์มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่.

ya3.2.1:343.1 #

ยสฺส มนายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa manāyatanaṁ uppajjati tassa dhammāyatanaṁ uppajjitthāti? Āmantā.

อ้างอิงสยามรัฐ 38.130

ya3.2.1:344.1 #

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส มนายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana dhammāyatanaṁ uppajjittha tassa manāyatanaṁ uppajjatīti?

ya3.2.1:345.1 #

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cavantānaṁ acittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ dhammāyatanaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ manāyatanaṁ uppajjati. Sacittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ dhammāyatanañca uppajjittha manāyatanañca uppajjati. (Manāyatanamūlakaṁ.)

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.155

ya3.2.1:346.0 #

—

3.2.1.4.2. Anulomaokāsa