เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 418

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๑๘] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฆานายตนะเคยเกิดขึ้นแล้ว แก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ แต่ ฆานายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ จักขายตนะย่อมเกิดขึ้น และ ฆานายตนะก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักษุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ. หรือว่า ฆานายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้น. ฆานายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ซึ่ง ไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานายตนะเคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ.

ya3.2.1:351.1 #

ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ✎ ร่าง

Yassa yattha cakkhāyatanaṁ uppajjati tassa tattha ghānāyatanaṁ uppajjitthāti?

ya3.2.1:352.1 #

รูปาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ สจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ✎ ร่าง

Rūpāvacaraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjati, no ca tesaṁ tattha ghānāyatanaṁ uppajjittha. Sacakkhukānaṁ kāmāvacaraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanañca uppajjati ghānāyatanañca uppajjittha.

อ้างอิงสยามรัฐ 38.131

ya3.2.1:353.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha ghānāyatanaṁ uppajjittha tassa tattha cakkhāyatanaṁ uppajjatīti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.156

ya3.2.1:354.1 #

กามาวจรา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Kāmāvacarā cavantānaṁ acakkhukānaṁ kāmāvacaraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha ghānāyatanaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjati. Sacakkhukānaṁ kāmāvacaraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha ghānāyatanañca uppajjittha cakkhāyatanañca uppajjati.