เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 419

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๑๙] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส แต่ รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ จักขายตนะย่อมเกิดขึ้น และ รูปายตนะก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้. หรือว่า รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้น. รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ซึ่ง ไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ที่เป็นอสัญญสัตว์ แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่.

ya3.2.1:355.1 #

ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ✎ ร่าง

Yassa yattha cakkhāyatanaṁ uppajjati tassa tattha rūpāyatanaṁ uppajjitthāti?

ya3.2.1:356.1 #

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ✎ ร่าง

Suddhāvāsaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjati, no ca tesaṁ tattha rūpāyatanaṁ uppajjittha. Itaresaṁ sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanañca uppajjati rūpāyatanañca uppajjittha.

อ้างอิงสยามรัฐ 38.132

ya3.2.1:357.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha rūpāyatanaṁ uppajjittha tassa tattha cakkhāyatanaṁ uppajjatīti?

ya3.2.1:358.1 #

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Pañcavokārā cavantānaṁ acakkhukānaṁ kāmāvacaraṁ upapajjantānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjati. Sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanañca uppajjittha cakkhāyatanañca uppajjati.

อ้างอิงPTS 1.83