เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 420

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๒๐] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มนายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส แต่ มนายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ จักขายตนะย่อมเกิดขึ้น และ มนายตนะก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้. หรือว่า มนายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้น. มนายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ซึ่ง ไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะเคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นใน ภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่.

ya3.2.1:359.1 #

ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ✎ ร่าง

Yassa yattha cakkhāyatanaṁ uppajjati tassa tattha manāyatanaṁ uppajjitthāti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 48.210

ya3.2.1:360.1 #

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ✎ ร่าง

Suddhāvāsaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjati, no ca tesaṁ tattha manāyatanaṁ uppajjittha. Itaresaṁ sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanañca uppajjati manāyatanañca uppajjittha.

ya3.2.1:361.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha manāyatanaṁ uppajjittha tassa tattha cakkhāyatanaṁ uppajjatīti?

ya3.2.1:362.1 #

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Pañcavokārā cavantānaṁ acakkhukānaṁ kāmāvacaraṁ upapajjantānaṁ arūpānaṁ tesaṁ tattha manāyatanaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjati. Sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha manāyatanañca uppajjittha cakkhāyatanañca uppajjati.