เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 464

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๖๔] รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นในภูมินั้นหรือ? รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึง ปัญจโวการภูมิ แต่ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะย่อมเกิดขึ้น และธัมมายตนะก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีรูป ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้. หรือว่า ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นในภูมินั้น. ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีรูป ที่ กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะจัก เกิดขึ้น และรูปายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีรูป ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่.

ya3.2.1:517.1 #

ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa yattha rūpāyatanaṁ uppajjati tassa tattha dhammāyatanaṁ uppajjissatīti?

ya3.2.1:518.1 #

ปจฺฉิมภวิกานํ ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ สรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Pacchimabhavikānaṁ pañcavokāraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanaṁ uppajjati, no ca tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati. Itaresaṁ sarūpakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanañca uppajjati dhammāyatanañca uppajjissati.

ya3.2.1:519.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha dhammāyatanaṁ uppajjissati tassa tattha rūpāyatanaṁ uppajjatīti?

ya3.2.1:520.1 #

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ สรูปกานํ อุปฺปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cavantānaṁ arūpakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ tattha rūpāyatanaṁ uppajjati. Sarūpakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanañca uppajjissati rūpāyatanañca uppajjati. (Rūpāyatanamūlakaṁ.)