เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 465

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๖๕] มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นในภูมินั้นหรือ? มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะย่อมเกิดขึ้น และ ธัมมายตนะก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้. หรือว่า ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นในภูมินั้น. ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจิต ที่ กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะจัก เกิดขึ้น และมนายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่.

ya3.2.1:521.1 #

ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa yattha manāyatanaṁ uppajjati tassa tattha dhammāyatanaṁ uppajjissatīti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.173

ya3.2.1:522.1 #

ปจฺฉิมภวิกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Pacchimabhavikānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha manāyatanaṁ uppajjati, no ca tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati. Itaresaṁ sacittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha manāyatanañca uppajjati dhammāyatanañca uppajjissati.

อ้างอิงPTS 1.97

ya3.2.1:523.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha dhammāyatanaṁ uppajjissati tassa tattha manāyatanaṁ uppajjatīti?

ya3.2.1:524.1 #

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cavantānaṁ acittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ tattha manāyatanaṁ uppajjati. Sacittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanañca uppajjissati manāyatanañca uppajjati. (Manāyatanamūlakaṁ.)

อ้างอิงสยามรัฐ 38.151

ya3.2.1:525.0 #

—

3.2.1.5.4. Paccanīkapuggala