เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 853

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๕๓] อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ สัตว์เหล่าใด เป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่ โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น และ โสมนัสสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ทั้งหลาย นอกนี้ หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์จักเกิด ขึ้นแก่สัตว์นั้น สัตว์เหล่าใดเข้าถึงรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และสัตว์เหล่าใดเป็น ปุริสะ ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจัก ปรินิพพาน โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้น แก่สัตว์ทั้งหลาย นอกนี้

ya10.2.1:1113.1 #

ยสฺส อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa itthindriyaṁ uppajjissati tassa somanassindriyaṁ uppajjissatīti?

ya10.2.1:1114.1 #

ยา อิตฺถิโย เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา อุเปกฺขาย อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ ตาสํ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ ตาสํ โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ อิตฺถินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ โสมนสฺสินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Yā itthiyo eteneva bhāvena katici bhave dassetvā upekkhāya upapajjitvā parinibbāyissanti tāsaṁ itthindriyaṁ uppajjissati, no ca tāsaṁ somanassindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ tesaṁ itthindriyañca uppajjissati somanassindriyañca uppajjissati.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 119.277

ya10.2.1:1115.1 #

ยสฺส วา ปน โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana somanassindriyaṁ uppajjissati tassa itthindriyaṁ uppajjissatīti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 49.2.230

ya10.2.1:1116.1 #

เย รูปาวจรํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เย จ ปุริสา เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา โสมนสฺเสน อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ โสมนสฺสินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตฺถินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Ye rūpāvacaraṁ upapajjitvā parinibbāyissanti ye ca purisā eteneva bhāvena katici bhave dassetvā somanassena upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṁ somanassindriyaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ itthindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ tesaṁ somanassindriyañca uppajjissati itthindriyañca uppajjissati.