เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 854

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๕๔] อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ สัตว์เหล่าใด เป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ มีโสมนัส เกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่ อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น และ อุเปกขินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ทั้งหลาย นอกนี้ หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น สัตว์เหล่าใดเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และ สัตว์เหล่าใดเป็นปุริสะ ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ มีอุเบกขา เกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์ทั้งหลาย นอกนี้

ya10.2.1:1117.1 #

ยสฺส อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส อุเปกฺขินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa itthindriyaṁ uppajjissati tassa upekkhindriyaṁ uppajjissatīti?

ya10.2.1:1118.1 #

ยา อิตฺถิโย เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา โสมนสฺเสน อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ ตาสํ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ ตาสํ อุเปกฺขินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ อิตฺถินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ อุเปกฺขินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Yā itthiyo eteneva bhāvena katici bhave dassetvā somanassena upapajjitvā parinibbāyissanti tāsaṁ itthindriyaṁ uppajjissati, no ca tāsaṁ upekkhindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ tesaṁ itthindriyañca uppajjissati upekkhindriyañca uppajjissati.

ya10.2.1:1119.1 #

ยสฺส วา ปน อุเปกฺขินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana upekkhindriyaṁ uppajjissati tassa itthindriyaṁ uppajjissatīti?

ya10.2.1:1149.1 #

—

Yassa cittassa anantarā upekkhāsampayuttapacchimacittaṁ uppajjissati tesaṁ upekkhindriyaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ somanassindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ tesaṁ upekkhindriyañca uppajjissati somanassindriyañca uppajjissati.

ya10.2.1:1120.1 #

เย รูปาวจรํ อรูปาวจรํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เย จ ปุริสา เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา อุเปกฺขาย อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ อุเปกฺขินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ อุเปกฺขินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตฺถินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Ye rūpāvacaraṁ arūpāvacaraṁ upapajjitvā parinibbāyissanti ye ca purisā eteneva bhāvena katici bhave dassetvā upekkhāya upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṁ upekkhindriyaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ itthindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ tesaṁ upekkhindriyañca uppajjissati itthindriyañca uppajjissati.

อ้างอิงPTS 2.120 · สยามรัฐ 39.309