เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 855

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๕๕] อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น สัตว์เหล่าใดเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และ สัตว์เหล่าใดที่เป็นปุริสะ ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจัก ปรินิพพาน มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ทั้งหลาย นอกนี้

ya10.2.1:1121.1 #

ยสฺส อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส สทฺธินฺทฺริยํ ฯเปฯ ปญฺญินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa itthindriyaṁ uppajjissati tassa saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ …pe… manindriyaṁ uppajjissatīti? Āmantā.

ya10.2.1:1122.1 #

ยสฺส วา ปน มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana manindriyaṁ uppajjissati tassa itthindriyaṁ uppajjissatīti?

ya10.2.1:1123.1 #

เย รูปาวจรํ อรูปาวจรํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เย จ ปุริสา เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตฺถินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Ye rūpāvacaraṁ arūpāvacaraṁ upapajjitvā parinibbāyissanti ye ca purisā eteneva bhāvena katici bhave dassetvā parinibbāyissanti tesaṁ manindriyaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ itthindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ tesaṁ manindriyañca uppajjissati itthindriyañca uppajjissati. (Itthindriyamūlakaṁ.)

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 119.278