เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 859

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๕๙] ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น สัตว์เหล่าใด เข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และ สัตว์เหล่าใดที่เป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจัก ปรินิพพาน มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ทั้งหลาย นอกนี้

ya10.2.1:1135.1 #

ยสฺส ปุริสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส สทฺธินฺทฺริยํ ฯเปฯ ปญฺญินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa purisindriyaṁ uppajjissati tassa saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ …pe… manindriyaṁ uppajjissatīti? Āmantā.

อ้างอิงสยามรัฐ 39.311

ya10.2.1:1136.1 #

ยสฺส วา ปน มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ปุริสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana manindriyaṁ uppajjissati tassa purisindriyaṁ uppajjissatīti?

ya10.2.1:1137.1 #

เย รูปาวจรํ อรูปาวจรํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ ยา จ อิตฺถิโย เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ปุริสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ปุริสินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Ye rūpāvacaraṁ arūpāvacaraṁ upapajjitvā parinibbāyissanti yā ca itthiyo eteneva bhāvena katici bhave dassetvā parinibbāyissanti tesaṁ manindriyaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ purisindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ tesaṁ manindriyañca uppajjissati purisindriyañca uppajjissati. (Purisindriyamūlakaṁ.)