เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 132

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๓๒] สวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกวิจาร- *มัตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล กระทำอุโบสถกรรม แล้วพิจารณากุศลกรรมนั้น เพราะปรารภกุศลกรรมนั้น ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก เกิดขึ้น พิจารณากุศลกรรม ที่ตนสั่งสมไว้ในก่อน ออกจากฌาน ที่มีวิตก มีวิจาร ฯลฯ ออกจากมรรค ฯลฯ ออกจากผล พิจารณาผล เพราะปรารภกุศลนั้น ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก เกิดขึ้น พระอริยะทั้งหลาย พิจารณากิเลสที่ตนละแล้ว พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลส ที่เคยเกิดแล้วในก่อน พิจารณาเห็นขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ย่อมยินดี ย่อมเพลิดเพลินยิ่ง เพราะปรารภขันธ์นั้น ขันธ์ที่เป็น สวิตักกวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะปรารภขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก เกิดขึ้น

patthana1.7:285.1 #

สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม สวิตกฺกสวิจารสฺส จ อวิตกฺกวิจาร- มตฺตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ทานํ ทตฺวา สีลํ สมาทิยิตฺวา อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปจฺจเวกฺขติ ตํ อารพฺภ สวิตกฺก- สวิจารา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ อุปฺปชฺชนฺติ ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ ปจฺจเวกฺขติ สวิตกฺกสวิจารา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา ... มคฺคา ... ผลา ... ผลํ ปจฺจเวกฺขติ ตํ อารพฺภ สวิตกฺกสวิจารา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ อุปฺปชฺชนฺติ อริยา ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ กิเลเส ชานนฺติ สวิตกฺกสวิจาเร ขนฺเธ อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ สวิตกฺกสวิจารา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ อุปฺปชฺชนฺติ สวิตกฺกสวิจาเร ขนฺเธ อารพฺภ สวิตกฺกสวิจารา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง

Savitakkasavicāro dhammo savitakkasavicārassa ca avitakkavicāramattassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā sīlaṁ samādiyitvā uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati; taṁ ārabbha savitakkasavicārā khandhā ca vitakko ca uppajjanti. Pubbe suciṇṇāni paccavekkhati; savitakkasavicārā jhānā vuṭṭhahitvā, maggā vuṭṭhahitvā, phalā vuṭṭhahitvā phalaṁ paccavekkhati; taṁ ārabbha savitakkasavicārā khandhā ca vitakko ca uppajjanti. Ariyā pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese paccavekkhanti, pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti. Savitakkasavicāre khandhe aniccato dukkhato anattato vipassanti assādenti abhinandanti; taṁ ārabbha savitakkasavicārā khandhā ca vitakko ca uppajjanti. Savitakkasavicāre khandhe ārabbha savitakkasavicārā khandhā ca vitakko ca uppajjanti.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 121.49 · พุทธชยันตี 50.419