เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 133

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๓๓] อวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจารมัตตธรรม โดย อารัมมณปัจจัย คือ บุคคลออกจากฌาน ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ ออกจากมรรค ออกจากผล พิจารณาผล เพราะปรารภฌานเป็นต้นนั้น วิตก เกิดขึ้น พิจารณาเห็นขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจาร- *มัตตธรรม และวิตก โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ย่อมยินดี ย่อม เพลิดเพลินยิ่ง เพราะปรารภขันธ์นั้น วิตก เกิดขึ้น เพราะปรารภขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และวิตก เกิดขึ้น

patthana1.7:286.1 #

อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย อวิตกฺกวิจารมตฺตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา ... มคฺคา ... ผลา ... ผลํ ปจฺจเวกฺขติ ตํ อารพฺภ วิตกฺโก อุปฺปชฺชติ อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ จ วิตกฺกญฺจ อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ วิตกฺโก อุปฺปชฺชติ อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ จ วิตกฺกญฺจ อารพฺภ วิตกฺโก อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Avitakkavicāramatto dhammo avitakkavicāramattassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—avitakkavicāramattā jhānā vuṭṭhahitvā, maggā vuṭṭhahitvā, phalā vuṭṭhahitvā phalaṁ paccavekkhati; taṁ ārabbha vitakko uppajjati. Avitakkavicāramatte khandhe ca vitakkañca aniccato dukkhato anattato vipassati assādeti abhinandati; taṁ ārabbha vitakko uppajjati. Avitakkavicāramatte khandhe ca vitakkañca ārabbha vitakko uppajjati.

อ้างอิงสยามรัฐ 41.55