เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1928

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๙๒๘] อนาคตธรรม เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลปรารถนาจักขุสมบัติที่เป็นอนาคตธรรม โสตสมบัติ ฯลฯ ฆานสมบัติ ชิวหาสมบัติ กายสมบัติ วรรณสมบัติ สัททสมบัติ คันธ- *สมบัติ รสสมบัติ ฯลฯ ปรารถนาโผฏฐัพพสมบัติ ปรารถนาขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอนาคตธรรมแล้ว ให้ทาน ศีล ฯลฯ อุโบสถกรรม ฯลฯ จักขุสมบัติ ฯลฯ วรรณสมบัติ ฯลฯ โผฏฐัพพสมบัติ ฯลฯ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็น อนาคตธรรม เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็นปัจจุปปันนธรรม แก่ปัญญา แก่สุขทางกาย แก่ทุกข์ ทางกาย แก่มรรค แก่ผลสมาบัติ โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.19:12.1 #

อนาคโต ธมฺโม ปจฺจุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: อนาคตํ จกฺขุสมฺปทํ ปตฺถยมาโน โสตสมฺปทํ ... ฆานสมฺปทํ ชิวฺหาสมฺปทํ กายสมฺปทํ วณฺณสมฺปทํ สทฺทสมฺปทํ คนฺธสมฺปทํ รสสมฺปทํ ... โผฏฺฐพฺพสมฺปทํ ปตฺถยมาโน อนาคเต ขนฺเธ ปตฺถยมาโน ทานํ เทติ สีลํ ... อุโปสถกมฺมํ ... อนาคตา จกฺขุสมฺปทา ... วณฺณสมฺปทา ... โผฏฺฐพฺพสมฺปทา ... อนาคตา ขนฺธา ปจฺจุปฺปนฺนาย สทฺธาย ปญฺญาย กายิกสฺส สุขสฺส กายิกสฺส ทุกฺขสฺส มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—anāgataṁ cakkhusampadaṁ patthayamāno …pe… sotasampadaṁ … ghānasampadaṁ jivhāsampadaṁ … kāyasampadaṁ … vaṇṇasampadaṁ … saddasampadaṁ … gandhasampadaṁ … rasasampadaṁ … phoṭṭhabbasampadaṁ … patthayamāno …pe… anāgate khandhe patthayamāno dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ … anāgatā cakkhusampadā …pe… vaṇṇasampadā …pe… phoṭṭhabbasampadā … anāgatā khandhā paccuppannāya saddhāya …pe… paññāya, kāyikassa sukhassa, kāyikassa dukkhassa, maggassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

อ้างอิงสยามรัฐ 41.545 · พุทธชยันตี 51.687