เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1929

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๙๒๙] ปัจจุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลเข้าไปอาศัยฤดูที่เป็นปัจจุปปันนธรรมแล้ว ยังฌานให้เกิดขึ้น วิปัสสนา ฯลฯ บุคคลเข้าไปอาศัยโภชนะที่เป็นปัจจุปปันนธรรม ฯลฯ เสนาสนะแล้ว ยังฌานให้เกิด ขึ้น ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น ฤดูที่เป็นปัจจุปปันนธรรม ฯลฯ โภชนะ ฯลฯ เสนาสนะ เป็นปัจจัยแก่ศรัทธา ที่เป็นปัจจุปปันนธรรม แก่ปัญญา แก่สุขทางกาย ฯลฯ แก่ผลสมาบัติ โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.19:13.1 #

ปจฺจุปฺปนฺโน ธมฺโม ปจฺจุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปติสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปจฺจุปฺปนฺนํ อุตุํ อุปนิสฺสาย ฌานํ อุปฺปาเทติ วิปสฺสนํ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ โภชนํ ... เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ฌานํ อุปฺปาเทติ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปจฺจุปฺปนฺนํ อุตุ ... โภชนํ ... เสนาสนํ ปจฺจุปฺปนฺนาย สทฺธาย ปญฺญาย กายิกสฺส ฯเปฯ ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—paccuppannaṁ utuṁ upanissāya jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ …pe… paccuppannaṁ bhojanaṁ senāsanaṁ upanissāya jhānaṁ uppādeti …pe… samāpattiṁ uppādeti. Paccuppannaṁ utu … bhojanaṁ … senāsanaṁ paccuppannāya saddhāya …pe… paññāya kāyikassa …pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.