เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 278

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๗๘] อวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อวิตักกวิจารมัตตธรรม โดย อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลเข้าไปอาศัยศรัทธาที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม แล้ว ยังฌานที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรมให้เกิดขึ้น มรรค ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น บุคคลเข้าไปอาศัยศีลที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ สุตะ จาคะ ปัญญา ฯลฯ วิตกแล้ว ยังฌานที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรมให้เกิดขึ้น มรรค ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น ศรัทธาที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และวิตก เป็น ปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม แก่ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และวิตก โดย อุปนิสสยปัจจัย

patthana1.7:432.1 #

อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อวิตกฺกวิจารมตฺตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: อวิตกฺกวิจารมตฺตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ สีลํ ... สุตํ จาคํ ปญฺญํ ... วิตกฺกํ อุปนิสฺสาย อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ อวิตกฺกวิจารมตฺตา สทฺธา ... สีลํ สุตํ จาโค ปญฺญา ... วิตกฺโก จ อวิตกฺกวิจารมตฺตาย สทฺธาย สีลสฺส สุตสฺส จาคสฺส ปญฺญาย วิตกฺกสฺส จ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Avitakkavicāramatto dhammo avitakkavicāramattassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—avitakkavicāramattaṁ saddhaṁ upanissāya avitakkavicāramattaṁ jhānaṁ uppādeti, maggaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti. Avitakkavicāramattaṁ sīlaṁ … sutaṁ … cāgaṁ … paññaṁ … vitakkaṁ upanissāya avitakkavicāramattaṁ jhānaṁ uppādeti, maggaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti. Avitakkavicāramattā saddhā … sīlaṁ … sutaṁ … cāgo … paññā vitakko ca avitakkavicāramattāya saddhāya … sīlassa … sutassa … cāgassa … paññāya vitakkassa ca upanissayapaccayena paccayo.