เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 283

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๘๓] อวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่อวิตักกอวิจารธรรม โดยอุปนิสสย- *ปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลเข้าไปอาศัยศรัทธาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม แล้ว ยังฌานที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรมให้เกิดขึ้น มรรค ฯลฯ อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น บุคคลเข้าไปอาศัยศีลที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ สุตะ จาคะ ปัญญา วิจาร สุขทางกาย ทุกข์ทางกาย ฤดู โภชนะ ฯลฯ เสนาสนะแล้ว ยังฌานที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ให้เกิดขึ้น มรรค ฯลฯ อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น ศรัทธาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา วิจาร สุขทางกาย ทุกข์ทางกาย ฤดู โภชนะ ฯลฯ เสนาสนะ เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม แก่ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา วิจาร แก่สุขทางกาย แก่ทุกข์ทางกาย โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.7:437.1 #

อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อวิตกฺกอวิจารสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: อวิตกฺกอวิจารํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อวิตกฺกอวิจารํ ฌานํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ ... อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ อวิตกฺกอวิจารํ สีลํ ... สุตํ จาคํ ปญฺญํ วิจารํ กายิกํ สุขํ กายิกํ ทุกฺขํ อุตุํ โภชนํ ... เสนาสนํ อุปนิสฺสาย อวิตกฺกอวิจารํ ฌานํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ ... อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ อวิตกฺก- อวิจารา สทฺธา ... สีลํ สุตํ จาโค ปญฺญา วิจาโร กายิกํ สุขํ กายิกํ ทุกฺขํ อุตุ โภชนํ ... เสนาสนํ อวิตกฺกอวิจาราย สทฺธาย สีลสฺส สุตสฺส จาคสฺส ปญฺญาย วิจารสฺส กายิกสฺส สุขสฺส กายิกสฺส ทุกฺขสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Avitakkaavicāro dhammo avitakkaavicārassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—avitakkaavicāraṁ saddhaṁ upanissāya avitakkaavicāraṁ jhānaṁ uppādeti, maggaṁ …pe… abhiññaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti. Avitakkaavicāraṁ sīlaṁ … sutaṁ … cāgaṁ … paññaṁ … vicāraṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya avitakkaavicāraṁ jhānaṁ uppādeti, maggaṁ …pe… abhiññaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti. Avitakkaavicārā saddhā … sīlaṁ … sutaṁ … cāgo … paññā … vicāro … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utu … bhojanaṁ … senāsanaṁ avitakkaavicārāya saddhāya … sīlassa … sutassa … cāgassa … paññāya … vicārassa … kāyikassa sukhassa kāyikassa dukkhassa upanissayapaccayena paccayo.

อ้างอิงพุทธชยันตี 50.448