เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 284

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๘๔] อวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่บุคคลเข้าไปอาศัยศรัทธาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม แล้ว ให้ทาน สมาทานศีล กระทำอุโบสถกรรม ยังฌานที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรมให้เกิดขึ้น วิปัสสนา ฯลฯ มรรค ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น ก่อมานะ ถือทิฏฐิ บุคคลเข้าไปอาศัยศีลที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ สุตะ จาคะ ปัญญา วิจาร สุขทางกาย ทุกข์ทางกาย ฤดู โภชนะ ฯลฯ เสนาสนะแล้ว ให้ทาน สมาทานศีล กระทำ อุโบสถกรรม ยังฌานที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรมให้เกิดขึ้น วิปัสสนา ฯลฯ มรรค ฯลฯ ยังสมาบัติ ให้เกิดขึ้น ฆ่าสัตว์ ทำลายสงฆ์ ศรัทธาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ เสนาสนะ เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็นสวิตักก- *สวิจารธรรม แก่ศีล ฯลฯ แก่ความปรารถนา โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.7:438.1 #

อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: อวิตกฺกอวิจารํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ สีลํ สมาทิยติ อุโปสถกมฺมํ กโรติ สวิตกฺกสวิจารํ ฌานํ อุปฺปาเทติ วิปสฺสนํ ... มคฺคํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ อวิตกฺกอวิจารํ สีลํ ... สุตํ จาคํ ปญฺญํ วิจารํ กายิกํ สุขํ กายิกํ ทุกฺขํ อุตุํ โภชนํ ... เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ สีลํ สมาทิยติ อุโปสถกมฺมํ กโรติ สวิตกฺกสวิจารํ ฌานํ อุปฺปาเทติ วิปสฺสนํ ... มคฺคํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปาณํ หนติ สงฺฆํ ภินฺทติ อวิตกฺกอวิจารา สทฺธา ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ เสนาสนํ สวิตกฺกสวิจาราย สทฺธาย สีลสฺส ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Avitakkaavicāro dhammo savitakkasavicārassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—avitakkaavicāraṁ saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, savitakkasavicāraṁ jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ …pe… maggaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti, mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti. Avitakkaavicāraṁ sīlaṁ … sutaṁ … cāgaṁ … paññaṁ … vicāraṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, savitakkasavicāraṁ jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ …pe… maggaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti, pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati. Avitakkaavicārā saddhā …pe… senāsanaṁ savitakkasavicārāya saddhāya … sīlassa …pe… patthanāya upanissayapaccayena paccayo.

อ้างอิงสยามรัฐ 41.103